تپه‌ای اعجاب انگیز که میراث دار اولین ساکنان زاگرس مرکزی است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کرمانشاه، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه گفت: کاوش‌های باستان شناسی در "گودین تپه" در سال ۱۳۴۴ شمسی توسط "پروژه گودین موزه سلطنتی اونتاریو" با حفر دو گمانه توسط کایلر یانگ آغاز شد و در سال‌های بعد با گسترش کاوش‌ها حجم زیادی از ساختار‌های معماری آن شناسایی شد.

اعظمی افزود: گودین تپه به لحاظ داشتن توالی استقراری از دوره پیش از تاریخ تا دوره تاریخی به عنوان شاخص‌ترین محوطه باستانی در زاگرس مرکزی است که مبنای گاه شناختی و شناخت توالی استقراری دیگر مکان‌های باستانی در زاگرس مرکزی و مناطق پیرامونی است.

وی اظهار داشت: شواهد باستان شناختی و مواد فرهنگی بدست آمده از قبیل مهر‌ها و سفالینه‌های لبه واریخته اروکی نشان می‌دهد که در هزاره سوم پیش از میلاد گودین یک ایستگاه بازرگانی و تجاری بوده است، همچنین طی فعالیت‌های باستان شناختی از داخل ساختمان "دژگونه" لایه پنجم گودین تپه، حجم زیادی از مواد فرهنگی که احتمالا برای امور سیاسی و اقتصادی بوده اند، بدست آمده است.

معاون میراث فرهنگی استان کرمانشاه خاطرنشان کرد: بر اساس کاوش‌های باستان شناختی مهمترین و شناخته شده‌ترین لایه فرهنگی گودین تپه لایه دوم آن است که این لایه فرهنگی از سوی کاوشگران به دوره ماد و بازه زمانی ۸۰۰ سال پیش از میلاد نسبت داده شده است.

اعظمی افزود: طی کاوش‌های باستان شناختی در لایه دوم این محوطه شاخص در زاگرس مرکزی ساختار‌های معماری منسجمی بدست آمده که به لحاظ باستان شناسی و تحولات فرهنگی با بنا‌های مهم هزاره اول پیش از میلاد همچنون «حسنلو» در دره سلدوز آذربایجان، «نوشیجان» در ملایر و «باباجان» در نورآباد لرستان قایل مقایسه است. بنا‌های نوشیجان و حسنلو به لحاظ بازه زمانی به همراه تپه گودین کنگاور به دوره ماد و تازه واردان به داخل فلات ایران تعلق دارد.

وی اظهار داشت: آنچه اهمیت گودین تپه را به لحاظ باستان شناسی و تاریخی دو چندان می‌کند این است که گودین تپه در کنگاور تنها محوطه باستان شناختی در زاگرس مرکزی است که ساختار‌های معماری دوره ماد در آن شناسایی شده است.

گودین تپه یادگار کهن‌ترین تاریخ باستان از بی مهری تنها مانده است

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمانشاه گفت: این اثر شاخص فرهنگی در سطح ملی مورد بی مهری قرار گرفته است و ضرورت دارد نگاه ویژه‌ای از سوی نهاد‌های ذی ربط نسبت به آن صورت گیرد.

اعظمی افزود: بیش از پنج دهه از فعالیت‌های باستان شناسی گودین تپه کنگاور می‌گذرد، اما متاسفانه در سنوات گذشته هیچ اقدام حفاظتی در ارتباط با ساختار‌های معماری بدست آمده از این اثر تاریخی - فرهنگی انجام نشده و ساختار‌های معماری آن به علت نبود برنامه‌های حفاظتی از بین رفته است.

وی بیان کرد: برای حفاظت از این اثر، نخستین اقدامی که باید انجام شود مشخص نمودن عرصه و حریم این تپه باستانی است تا حدود گسترش و پراکنش آن مشخص شود.

اعظمی خاطرنشان کرد: دومین اقدام خواناسازی بخش‌های باقی مانده از کاوش‌های باستان شناختی پیشن در گودین تپه است، همچنین ایجاد پوشش حفاظتی برای این اثر شاخص و منحصر به فرد فرهنگی و طراحی و ساخت یک سایت موزه باستان شناسی برای آن ضروری است.

به گفته معاون میراث فرهنگی استان کرمانشاه تخصیص اعتبار برای اجرای برنامه پژوهشی در گودین تپه کنگاور مهم‌ترین مشکل پیش روی این اثر بی نظیر تاریخی است که با تخصیص اعتبار کافی و اجرای برنامه‌های پیشنهادی؛ امکان تبدیل این اثر به یک مرکز پژوهشی وجود دارد.

اعظمی افزود: با توجه به وجود پایگاه ملی معبد آناهیتا در کنگاور و مباحثی که با دفتر امور پایگاه‌های ملی و جهانی در خصوص الحاق این اثر به پایگاه ملی معبد آناهیتا مطرح است، می‌توان گام مهمی برای تبدیل شدن گودین تپه کنگاور به یک مرکز پژوهشی در استان برداشت و شرایط حفاظت و صیانت از این اثر را دو چندان کرد.