مهار کانون‌های گرد و غبار در تالاب هامون با مالچ پاشی طبیعی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز سیستان و بلوچستان، مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان با اشاره به وضعیت بحرانی تالاب بین‌المللی هامون و گسترش کانون‌های گردوغبار در منطقه سیستان، گفت: استفاده از مالچ نفتی به‌دلیل ترکیبات شیمیایی و آسیب‌های زیست‌محیطی در تالاب مجاز نیست بنابراین رویکرد سازمان محیط زیست حرکت به سمت مالچ‌های طبیعی و زیستی است.

محمدرضا علیمرادی با بیان اینکه محدودیت منابع آبی، امکان تولید و کاربرد گسترده مالچ زیستی در سیستان وجود ندارد گفت: در این شرایط استفاده از مالچ سنگریزه‌ای که مورد تأیید محافل علمی بین‌المللی و بنیان‌گذاران داخلی مانند مرحوم پروفسور کردوانی بوده در دستور کار قرار گرفته و اجرای طرح آزمایشی آن در شهرستان هیرمند آغاز شده است.

وی تصریح کرد: تثبیت بستر‌های فرسایشی با استفاده از مواد برگرفته از طبیعت به‌دلیل کم‌خطر بودن و هزینه قابل کنترل، می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش گرد و غبار باشد؛ علاوه بر این طرح‌هایی همچون احداث بادشکن‌های غیرزنده نیز در حال اجراست، زیرا بادشکن‌های زنده و نهال‌کاری‌ها به‌دلیل کمبود شدید آب در منطقه به‌طور عملی دوام نمی‌آورند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان با تاکید بر اینکه حیات تالاب‌ها به تأمین حقابه زیست‌محیطی آنها وابسته است، گفت: در دو سال آبی اخیر، آوردی برای آبگیری یا مرطوب‌سازی بستر هامون نداشته‌ایم به همین دلیل، تمرکز برنامه‌های محیط زیست بر حفظ پوشش گیاهی و تثبیت کانون‌های گردوغبار معطوف شده است.

علیمرادی اضافه کرد: یکی از طرح‌های در دست اجرا در این زمینه، استفاده از سیستم بازچرخانی فاضلاب شهر‌های اطراف تالاب به منظور توسعه پوشش گیاهی در بستر هامون است که با همکاری وزارت نیرو در دستور کار قرار گرفته است و امسال به مرحله اجرا می‌رسد.

وی گفت: عرصه تالابی هامون بیش از ۵۷۰ هزار هکتار وسعت دارد که ۵۰ هزار هکتار آن به‌عنوان تالاب بین‌المللی و حدود ۲۹۳ هزار هکتار به‌عنوان پناهگاه حیات‌وحش تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد با این حال، طرح‌های اجرایی فعلی فقط حدود ۱۵ هکتار را پوشش می‌دهند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان تصریح کرد: اگر نتایج این طرح‌های آزمایشی موفقیت‌آمیز باشد با حمایت استانداری و اختصاص اعتبارات استانی، توسعه آنها به کانون‌های اصلی گرد و غبار که بالغ بر ۱۵۰ هزار هکتار از اراضی داخلی را در بر می‌گیرند، در دستور کار قرار خواهد گرفت.

وی خاطرنشان کرد: دشواری اجرای طرح‌های تثبیت در تالاب بین المللی هامون فقط محدود به کم‌آبی نیست بلکه منشأ بخش عمده گردوغبار از سمت افغانستان و بستر هامون صابوری است که خارج از مرز‌های سرزمینی ما قرار دارد و اقدامات داخلی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.