آغاز مطالعات پارینه‌سنگی در خراسان شمالی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای خراسان شمالی؛  مطالعات میدانی باستان‌شناسی در حوزه پارینه‌سنگی در خراسان شمالی می‌تواند قدمت حضور نخستین جوامع انسانی در این بخش از فلات ایران را به دوران بسیار کهن‌تر از آنچه تاکنون شناسایی شده، بازگرداند.

این طرح پژوهشی با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و با حمایت پژوهشکده باستان‌شناسی کشور و اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان شمالی در دشت اسفراین و بام و صفی‌آباد در حال اجراست. در جریان این بررسی‌ها تاکنون چندین محوطه از دوره‌های مختلف پارینه‌سنگی قدیم، پارینه‌سنگی میانی و فراپارینه‌سنگی شناسایی شده است.

هدف از اجرای این طرح، ارزیابی ظرفیت‌های باستان‌شناسی دامنه‌های جنوبی کوه‌های آلاداغ به‌عنوان بخشی از سامانه البرز شرقی است که می‌تواند خلأ مدارک باستان‌شناسی عصر سنگ در این منطقه را پر کند.

در ادامه محیا آذر، سرپرست بررسی‌های پارینه‌سنگی، دشت بام، صفی‌آباد و اسفراین گفت: دالان شمال‌شرقی ایران که از یک‌سو به بخش‌های مرکزی فلات ایران و از سوی دیگر به دشت‌های آسیای مرکزی متصل می‌شود، می‌توانسته نقش کلیدی در جابه‌جایی جمعیت‌های شکارورز–گردآورنده عصر پلیستوسن ایفا کند.

او افزود: یافته‌های به‌دست‌آمده، نخستین شواهد از حضور انسان‌ریخت‌های پارینه‌سنگی قدیم و میانی در خراسان شمالی را شامل می‌شود. این محوطه‌ها که عمدتاً به صورت روباز و در امتداد رودخانه کال‌شور قرار دارند، صنایع متنوعی از جمله ساطورابزار‌های پارینه‌سنگی قدیم تا صنایع لوالوا در پارینه‌سنگی میانی را نمایان می‌سازند.

به گفته سرپرست پروژه، این مطالعات می‌تواند نقطه عطفی در پژوهش‌های باستان‌شناسی شمال‌شرق ایران قلمداد شود و ظرفیت‌های ناشناخته خراسان شمالی در مطالعات پارینه‌سنگی را آشکار سازد.

دوران پارینه‌سنگی  قدیمی‌ترین دوران ماقبل تاریخ انسان و فرهنگ مادی انسانی و دورانی است که در آن انسان برای نخستین بار از ابزار سنگی دست‌ساز استفاده کرد. پارینه‌سنگی از حدود ۳٫۳ میلیون سال پیش تا زمان عقب‌نشینی یخچال‌ها از نیمکرهٔ شمالی در فاصلهٔ سال‌های ۱۰ هزار تا۸۵۰۰ قبل میلاد ادامه داشته است.

به پارینه‌سنگی، عصر سنگ کهن و دیرینه‌سنگی هم گفته شده است.