برداشت بی‌رویه، تهدیدی جدی برای بقای گیاهان دارویی آذربایجان غربی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مهاباد، مژگان لارتی، محقق بخش جنگل و مراتع مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، نسبت به روند نگران‌کننده برداشت بی‌رویه گیاهان دارویی از عرصه‌های طبیعی هشدار داد.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از گونه‌های گیاهی و دارویی از منابع طبیعی برداشت می‌شود، اظهار کرد: این روند می‌تواند موجب کاهش چشمگیر جمعیت گونه‌های پرمصرف و نادر شده و حتی در برخی موارد به انقراض آنها بینجامد.

لارتی با اشاره به پیامد‌های منفی برداشت‌های غیراصولی افزود: نوسان در میزان مواد مؤثره و افت کیفیت محصول از نتایج مستقیم برداشت بی‌رویه است که در نهایت ارزش اقتصادی و دارویی این گیاهان را کاهش می‌دهد. این مسئله علاوه بر آسیب به معیشت بهره‌برداران، چرخه زیست‌محیطی منطقه را نیز با اختلال مواجه می‌کند.

وی با اشاره به محدودیت منابع آبی در استان گفت: با توجه به کاهش شدید منابع آب، برنامه‌ریزی برای کشت اغلب گیاهان دارویی ـ به‌جز چند گونه بازارپسند مانند آویشن، گل‌محمدی، اسطوخودوس، رزماری، سیاه‌دانه و زیره ـ عملاً امکان‌پذیر نیست و در صورت اجرا نیز در سطحی بسیار محدود انجام می‌شود. در شرایط فعلی، کشت گونه‌های دارویی کوهی از نظر اقتصادی صرفه ندارد؛ از این‌رو تمرکز اصلی بر ارتقای شیوه‌های برداشت اصولی و پایدار از عرصه‌های طبیعی است.

این محقق در ادامه با تشریح راهکار‌های حفاظت و بهره‌برداری پایدار از گیاهان دارویی تصریح کرد: راهبرد اصلی شامل مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ همچون کاهش کشت دیم گونه‌های مقاوم در منابع طبیعی، ترویج و نظارت بر برداشت اصولی، اهلی‌سازی و تکثیر گونه‌های در معرض خطر و همچنین احیای رویشگاه‌های تخریب‌شده است.

لارتی تأکید کرد: در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی تلاش می‌شود با ارائه دانش فنی و نتایج پژوهش‌های علمی، این رویکرد‌ها به‌صورت عملیاتی اجرا شود تا از این منابع ارزشمند به‌صورت پایدار صیانت شود.