بازار گوهرسنگ ایران؛ ظرفیتی مغفول در مسیر ارزش‌آفرینی معدنی

به گزارش خبرنگار صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما، ایران با برخورداری از ذخایر متنوع سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی از جمله فیروزه، عقیق، گارنت، آمتیست و ده‌ها نوع گوهرسنگ دیگر، از ظرفیت قابل توجهی برای حضور در بازار جهانی این صنعت برخوردار است. با این حال، سهم کشورمان از تجارت چندصد میلیارد دلاری گوهرسنگ‌های جهان همچنان محدود بوده و به نیم صدم درصد می‌رسد و این تعدد نشان می‌دهد که بخش مهمی از این ظرفیت اقتصادی هنوز فعال نشده است. خام‌فروشی، کمبود واحد‌های فرآوری و تراش، ضعف در بازاریابی بین‌المللی و نبود برند ملی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه این صنعت به شمار می‌رود.

همه اینها در شرایطی اتفاق می‌افتد که جدیدترین تحلیل‌ها از وضعیت بازار گوهر سنگ‌ها اینطور نشان می‌دهد که ارزش این بازار در سال ۲۰۲۵ معادل ۳۲.۹۶ میلیارد دلار تخمین زده شده و تا سال ۲۰۲۶ به ۳۴.۹۲ میلیارد دلار خواهد رسید که با نرخ رشد سالانه مرکب ۶.۰ درصد، روند صعودی خود را حفظ خواهد کرد. اما این همه ماجرا نیست و پیش‌بینی رشد چشمگیر بازار جهانی گوهرسنگ‌ها تا سال ۲۰۳۰ خبر از گردش مالی ۴۴ میلیارد دلاری آن می‌دهد.

این یعنی تحلیل بازار نشان می‌دهد که صنعت جهانی گوهرسنگ‌ها و سنگ‌های قیمتی در مسیر یک رشد مستمر و شتابان قرار دارد.

کارشناسان، رشد اخیر این صنعت را به عواملی نظیر رونق بازار سنتی جواهرات، افزایش تقاضا برای سنگ‌های قیمتی در هنر‌های لوکس و گسترش شبکه‌های خرده فروشی جهانی نسبت می‌دهند.

همچنین، افزایش محبوبیت الماس و سنگ‌های رنگی در کنار پیشرفت در روش‌های استخراج و فرآوری، باعث تقویت جایگاه این مواد معدنی کمیاب در زنجیره تجارت جهانی شده است.

متخصصان بازار گوهرسنگ جهش قیمتی این بازار در کنار عوامل ذکر شده بی ارتباط با چندین روند نوظهور همچون رشد سریع پلتفرم‌های آنلاین و تجارت الکترونیک در حوزه جواهرات، افزایش تقاضا برای سنگ‌های قیمتی مصنوعی و تولید شده در آزمایشگاه و پذیرش متد‌های نوین در برش و صیقل سنگ‌ها برای افزایش ارزش افزوده نیز می‌دانند.

البته وزارت صنعت، معدن و تجارت طی سال‌های اخیر سند توسعه صنعت گوهرسنگ را در دستور کار قرار داده است و به دنبال ایجاد و تقویت مراکز آموزش و تراش گوهرسنگ، حمایت از خوشه‌های تخصصی، توسعه زیرساخت‌های فرآوری و افزایش سهم محصولات دارای ارزش افزوده در صادرات بوده است، اما انطور که باید تاثیر گذار نبوده است به گفته امید امامی معاون سازمان توسعه ونوسازی معادن و صنایع معدنی ایران با وجود حمایت‌ها و اسناد تهیه شده تحقق اهداف پیش بینی شده یعنی سهم یک درصدی از بازار جهانی تا پایان سال ۱۴۰۵ و سهم دو درصدی از بازار جهانی تا پایان سال ۱۴۱۰ در نظر گرفته شده که امیدواریم محقق شود.

این درحالیست که هومن زنگنه رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان طلا و جواهر میگوید تحقق این اهداف دور از ذهن است.

اما در چنین شرایطی آنچه می‌تواند ایران را به یکی از تاثیرگذارترین بازیگران این بازار تبدیل کند آن است که با رفع موانع تولید و صادرات و جذب سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری گوهرسنگ‌ها، سهم پررنگ‌تری در اقتصاد معدنی کشور ایفا کند و ایران را به یکی از بازیگران مهم منطقه‌ای در این بازار تبدیل کند.