آسباد‌های شرق ایران، فقط یک سازه‌ قدیمی نیستند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، معاون میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی در جلسه مشترک مدیران استان‌های خراسان رضوی، جنوبی و سیستان و بلوچستان در جلسه ثبت جهانی آس باد‌ها گفت: در دل این ۳ استان جایی که باد‌های ۱۲۰ روزه می‌وزند، مردم از نیروی باد برای آسیاب غلات استفاده می‌کردند و انرژی پاک را قرن‌ها پیش به خدمت زندگی گرفته بودند.

علی دارابی افزود: در کشور بیش از یکهزار و دویست آس باد بصورت زنجیره‌ای از شمال شرق کشور تا جنوب شرق وجود دارد که در این میان، خراسان جنوبی با ۳۱۰ آسباد، بیشترین تعداد آسباد کشور را در خود جای داده و امروز به‌حق پایتخت آسباد‌های ایران شناخته می‌شود.

وی ادامه داد: آسبادها، میراثی جهانی‌اند که نشان می‌دهند ایرانیان از دیرباز، طبیعت را نه تهدید، بلکه فرصتی برای ساختن آینده می‌دانستند و ما بدنبال ثبت جهانی این اثر تاریخی بنام ایران هستیم.

استاندار خراسان رضوی نیز در این جلسه ثبت جهانی آس باد‌ها و احیاء و ثبت جهانی شهر تاریخی گفت: احیای توس این ثروت ۳۶۰ هکتاری را تکلیفی ملی و تاریخی دانست که باید با نگاهی مسئله‌محور و فراتر از چارچوب‌های خُرد اداری دنبال شود.

غلامحسین مظفری افزود: نسبت به اهمیت احیا توس هیچ تردید و بحثی نیست و این یک وظیفه جدی، سنگین و شاید مهم‌ترین وظیفه‌ای است که در این مقطع از تاریخ به عهده ما سپرده شده و باید این فرصت را غنیمت بشماریم. خوشبختانه امروز فضای کلی کشور، فضای همراهی با این طرح است. از طرفی با پیگیری شهرداری و موافقت وزارت کشور، شهرداری منطقه تاریخی توس برای این منطقه مصوب شده و اگر ابلاغ آن انجام نشده، حتماً پیگیری می‌کنیم.

وی ادامه داد: خود عنوان شهرداری منطقه تاریخی آورده بسیار بالایی دارد و نباید ابلاغ آن معطل بماند. این منطقه ظرفیت بزرگی برای مشهد، استان، کشور و حوزه تمدنی خراسان و همه فارسی‌زبانان است. مقام معظم رهبری کمتر جایی صراحتاً تعبیر «موظف است» را به‌کار برده‌اند و اینجا دقیقاً همان نقطه است؛ وقتی ایشان در سال ۷۵ یادداشت نوشتند، کاملاً با فکر، توجه و تأکید بر اهمیت موضوع بود. ما نباید خودمان را اسیر موضوعات خرد کنیم؛ ۳۶۰ هکتار شهر تاریخی موضوع کوچکی نیست، مشهد با فاصله شهر دوم کشور است و این منطقه تاریخی توس یک ظرفیت بی‌بدیل در کنار آن است.

وی با تأکید بر سازوکار اجرایی و مدیریتی بیان کرد: در این شورا باید مصوبه بگیریم و بحث‌های کارشناسی و فنی باید در کمیته‌های فنی بررسی شود. استفاده از ماده ۸، توافق با مالکین زمین‌ها و مستثنیات باید مبنا باشد. ما باید لیست دقیق مالکین را داشته باشیم. تجربه افلاک‌نما در نیشابور را داریم؛ زمانی که می‌خواستیم زمین‌های آن را تملک کنیم، ۹۲ مالک داشتیم که زمین به ۱۱ هکتار رسید و بسیاری از مالکین پس از صحبت با ما و تبیین موضوع حتی زمین خود را برای ساخت بخشیدند. نوع مواجهه با مردم و مالکین زمین بسیار مهم است؛ باید برایشان تبیین کنیم که داریم برای خود همین مردم کار می‌کنیم. صرفاً خرید و فروش یا فشار قضایی مدنظر نیست؛ اول توافق، بعد طرح مصوب است.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به الزامات مالی و زمانی پروژه گفت: شروع این طرح حداقل ۳۰ همت منابع مالی نیاز دارد و باید سازوکار آن را ببینیم. شهرداری منطقه تاریخی توس باید یکی از قدرتمندترین شهرداری‌های کشور باشد و میراث فرهنگی نیز باید به توسعه آن کمک کند. عمر مدیریتی ما میانه راه است و حالا که مسئولیت پذیرفته‌ایم، باید با سرعت عمل کنیم.

وی افزود: تقاضای مشخص من این است که برای ۱۹ تیرماه، ستاد ویژه‌ای برای برگزاری مراسم سالگرد حضور رهبر شهید در آرامگاه فردوسی تشکیل شود و جلسه بعدی شورای احیاء توس همزمان با این سالگرد و با حضور تولیت آستان قدس رضوی برگزار شود. حدود دو ماه فرصت داریم تا یک کار همه‌جانبه انجام دهیم. همه اطلاعات، مستندات، مواد قانونی، مسئولیت‌ها و متولیان باید نظام‌مند و مکتوب آماده شود. این جلسه باید نقطه آغاز یک فعالیت همه‌جانبه باشد؛ ما هیچ مخالفی برای احیای توس نداریم، فقط باید برنامه داشته باشیم، زمان را جدی بگیریم و با همت جمعی این تکلیف بزرگ را به سرانجام برسانیم
این دو جلسه با دو موضوع ثبت جهانی آس باد و ثبت جهانی و احیا شهر تاریخی توش با حضور مدیران سه استان خراسان رضوی، جنوبی و سیستان و بلوچستان به میزبانی مشهد برگزار شد.