کاهش ۳۰ درصدی کشت بهاره در خراسان‌شمالی برای مقابله با تنش آبی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای خراسان شمالی ، سید مجتبی علوی مقدم در جلسه بررسی وضعیت آب بخش کشاورزی خراسان شمالی گفت: کشاورزان استان در سال زراعی جاری ۴۹۰ میلیون مترمکعب آب در اختیار دارند که باید این میزان منابع آبی را در سطح ۱۴۲ هزار هکتار اراضی آبی مدیریت و مصرف کنند.

وی با اشاره به محدودیت منابع آبی و ضرورت مدیریت مصرف افزود: کاهش سطح زیر کشت از جمله برنامه‌های استان برای عبور از تنش آبی و افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی است.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان‌شمالی تصریح کرد: با وجود کاهش بارندگی‌ها و تداوم خشکسالی، مدیریت صحیح منابع موجود و اصلاح الگوی مصرف می‌تواند از بروز مشکلات بیشتر در تامین آب جلوگیری کند.

علوی‌مقدم با انتقاد از تداوم آبیاری سنتی و غرقابی در برخی مناطق استان گفت: بخش قابل توجهی از آب کشاورزی به دلیل روش‌های سنتی آبیاری، مکانیزه نبودن بهره‌برداری و خرده‌مالکی اراضی هدر می‌رود.

وی افزود: کشاورزان باید با بهره‌گیری از سامانه‌های نوین آبیاری و افزایش راندمان مصرف آب، اراضی خود را با منابع آبی موجود مدیریت کنند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان‌شمالی ادامه داد: نبود کانال‌های بتنی و خاکی بودن بسیاری از انهار سبب می‌شود بخشی از آب پیش از رسیدن به مزارع از دسترس خارج و هدر رود.

وی از سازمان جهاد کشاورزی خواست با ارائه مشوق‌ها و حمایت‌های لازم، زمینه تجهیز اراضی کشاورزی به سامانه‌های نوین آبیاری را فراهم کند.

علوی‌مقدم خاطرنشان کرد: به دلیل خرده‌مالکی بودن بخش زیادی از اراضی کشاورزی استان، اجرای سامانه‌های نوین آبیاری برای برخی بهره‌برداران صرفه اقتصادی ندارد، اما می‌توان با اجرای طرح‌های مشارکتی و تجمیعی، زمینه افزایش بهره‌وری آب را فراهم کرد.

وی همچنین با اشاره به کاهش منابع آبی استان، توسعه باغ‌های جدید را نگران‌کننده دانست و گفت: در شرایط کنونی نباید اجازه گسترش سطح زیرکشت و ایجاد باغ‌های جدید داده شود، زیرا این امر موجب افزایش مصرف آب و تشدید فشار بر منابع موجود خواهد شد.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان‌شمالی افزود: در برخی مناطق استان توسعه باغ‌ها موجب شده آب کافی به مناطق پایین‌دست نرسد و مشکلاتی برای بهره‌برداران این مناطق ایجاد شود.

علوی‌مقدم با اشاره به بروز برخی اختلافات محلی بر سر منابع آبی گفت: در بعضی مناطق، حق‌آبه روستا‌های پایین‌دست توسط روستا‌های بالادست مصرف می‌شود که این موضوع علاوه بر پیامد‌های اقتصادی، زمینه‌ساز مشکلات اجتماعی نیز شده است.

وی خواستار رسیدگی قانونی به موضوع حق‌آبه‌ها بر اساس اسناد و مدارک موجود شد و تاکید کرد: رعایت حقوق بهره‌برداران و مدیریت عادلانه منابع آب، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حفظ تولید و جلوگیری از تنش‌های اجتماعی است.

بخش کشاورزی در استان خراسان شمالی به عنوان یکی از محور‌های اصلی اقتصاد روستایی، سهم قابل توجهی در اشتغال و تولید استان دارد و به گفته مسوولان، تقویت آموزش و ارتقای بهره‌وری در این بخش از اولویت‌های مهم توسعه کشاورزی به شمار می‌رود.

بر اساس اعلام مسولان حوزه تحقیقات و آموزش کشاورزی استان، حدود ۳۰ درصد جمعیت خراسان شمالی معادل ۸۸ هزار بهره‌بردار در بخش کشاورزی فعالیت دارند که این موضوع استان را از نظر تعداد بهره‌برداران در رتبه دوم کشور قرار داده است.

همچنین ۴۴ درصد جمعیت استان در مناطق روستایی سکونت دارند و بیش از ۴۰ درصد درآمد استان به صورت مستقیم و غیرمستقیم از بخش کشاورزی تامین می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده نقش محوری این بخش در معیشت و اقتصاد استان است.

بر اساس آمار‌های اعلام‌شده، در استان خراسان شمالی ۵۹ محصول زراعی و ۲۶ محصول باغی تولید می‌شود و در مجموع حدود ۳۵۰ هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت محصولات زراعی و باغی قرار دارد که از این میزان حدود ۳۰۰ هزار هکتار به اراضی زراعی اختصاص یافته است.