عدالتِ دادگستری در خانه

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما؛ همزمان با هفته قوه قضائیه محمد کاظمی فرد رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در نشست خبری به تشریح فناوری و هوشمندسازی‌های قضایی پرداخت.

وی گفت: امروز ۵۰ میلیون خدمت ارائه می‌شود و در سال ۱۴۰۴، فقط ۱۲ میلیون درخواست غیرحضوری ثبت شده است. کاظمی فرد ادامه داد: سالانه ۱۰۰ میلیون ابلاغ الکترونیک انجام می‌شود.

کاظمی فرد ادامه داد: تلاش برای شبکه‌سازی اطلاعاتی بین دستگاهی انجام شد و حدود ۹۰۰ خدمت الکترونیک با نهاد‌های حاکمیتی و بخش خصوصی تبادل شد.

وی افزود: سالانه چندین میلیارد تراکنش انجام می‌شود و عملاً فقط حدود ۲ میلیون تراکنش مستقیم داریم و برای اولین بار، یک نهاد حاکمیتی ۱۰ میلیون رأی گمنام‌شده را در پایگاهِ شفافیت منتشر کرد که توسط قوهٔ قضاییه ارائه شده است.

کاظمی فرد ادامه داد: قرارداد الکترونیک وکالت و دستاورد‌های سازمان امور مالیاتی و تاکنون حدود ۲۰ میلیون نظرسنجی از مراجعین انجام شده و در نتیجه شاهد ظهور بازیگر کلیدی در حکمرانی داده‌محور و سطح سوم تحولات فناورانه و نوآوری در کشور هستیم.

کاظمی فرد در تشریح فرآیند‌های دادرسی هم گفت: تاکنون ۷۰۰ هزار جلسه دادرسی الکترونیک برگزار شده است.

کاظمی فرد همچنبن درباره کار کارشناسی هم گفت: زمان متوسط کارشناسی از ۲۸ روز به ۱۹ روز کاهش یافت.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه افزود: هوشمند سازی‌های قضایی از مصرف‌کننده فناوری امروز به پیشران نوآوری مصرف‌کننده تبدیل شده است؛ این حرکت دامنه وسیعی در داخل کشور پیدا کرده و به‌نظر می‌رسد که درصدی از جمعیت کشور را دربر می‌گیرد.

وی گفت: ابلاغیه‌های الکترونیک و اطلاع‌رسانی پرونده به صورت غیرحضوری انجام می‌شود و حدوداً یک میلیون مراجعه‌کننده به این روش دسترسی یافته‌اند؛ امکان اطلاع‌رسانی پرونده به طور دقیق بدون نیاز به مراجعه حضوری فراهم شده است.

وی ادامه داد: در ابتدای دوره سال ۱۴۰۰، ۳۰ درصد خدمات غیرحضوری بود؛ اکنون ۷۰ درصد خدمات به صورت غیرحضوری ارائه می‌شود. از سال گذشته تا حال، میانگین صدور گواهی به ۱۸ ساعت کاهش یافته است. سالانه ۳٬۳۰۰٬۰۰۰ گواهی در استعلام اعتبار معاملاتی صادر می‌شود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه تصریح کرد: در زمینه ثبت اسناد اجرایی، چند دسته وجود دارد و یکی از آنها به اجرا رسیده است. سامانه اعتبار معاملاتی با سامانه کاتب (برای معاملات ملک) و سامانه سامع (برای سوالات مردمی) مرتبط است.

وی درباره دسترسی به هوشمند سازی‌های قضایی در مناطق کم برخوردار گفت: برای مناطق محروم و مناطقی با فاصله زیاد تا مراکز قضایی، با همکاری دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی و خدمات جهادی، بیش از ۵۰ هزار خدمت ارائه شد. این کار موجب شد خدماتی فراتر از موضوعات غذایی به زندان‌ها، ملاقات خانواده با زندانیان و ارائه خدمات پزشکی به محرومان نیز انجام شود.

کاظمی فرد ادامه داد: با توجه به حضور دانشجویان حقوق، امکان استفاده از سامانه‌های ما در خانه به صورت مشابه وکیل حرفه‌ای فراهم شده است؛ کاربرانی که دانش حقوق دارند می‌توانند با دانش ابتدایی خود از سامانه‌ها استفاده کنند تا بدانند دادگاه چیست، خواهان و خوانده کیست و سایر مفاهیم حقوقی را بدانند. حدوداً ۵۰۰ هزار نفر از این قشر می‌توانند بهره‌مند شوند.

وی تاکید کرد: اکنون سامانه ثنا به طور اتوماتیک از وزارت علوم دریافت می‌شود و این به معنای کاهش نیاز به مراجعه حضوری است.

وی گفت: برای عموم مردم، کار در حال حاضر دارای لایه‌ای ثبت است و برای هر موضوع باید دانش اولیه وجود داشته باشد؛ با مراجعه به صفحات ما می‌توان روند انجام کار را مشاهده کرد تا خدمات رایگان قوه قضائیه برای متقاضیان فراهم شود.

کاظمی فرد با اشاره به همکاری شرکت‌های دانش بنیان داخلی در هوشمندسازی‌های قضایی گفت: با همکاری ۸ شرکت، داده‌های قضایی به سامانه‌ها داده می‌شود تا کاربران را راهنمایی کند؛ اگر مراجعه‌کننده مشکلی داشته باشد، سامانه مشکل را تشخیص داده و در صورت نیاز متن اظهارنامه را ارائه می‌دهد و به‌زودی امکان ثبت خودکار آن نیز فراهم می‌شود.

وی گفت: از ربات هوشمند سنجش و بهبود رای استفاده می‌شود؛ رای‌ها در لحظه چک می‌شوند و به قاضی، با بیان دلیل‌ها و اشکالات، پیشنهاد می‌شود تا او بتواند اصلاح کند.

کاظمی فرد گفت: استعلامات قضایی نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی دارد و در این سال‌ها حدود ۱۱ میلیون استعلام انجام شده است.

وی ادامه داد: سامانه اطلاعات موثر اشخاص وجود دارد که نمایانگر اشخاصی است که جزو کل تردد‌های قوه قضائیه هستند؛ اشخاص خاصی مانند مجرم حرفه‌ای، سابقه خطرناک، شاهد یا ضامن حرفه‌ای در لحظه ورود به نهاد قضایی مشخص می‌شوند. این سامانه سبب می‌شود روی میز قاضی راجع به افراد هشدار داده شود و تکرار کار توسط یک نفر در مکان‌های مختلف کاهش یابد.

وی درباره سامانه «شهود حرفه» گفت: این سامانه یکی از مهم‌ترین سامانه‌هاست که فرد را به‌عنوان شاهد یا ضامن حرفه‌ای نشان‌دار می‌کند و پیگیری محکومان متواری را تسهیل می‌کند.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه افزود: سامانه انتخاب هوشمند کارشناس وجود دارد که در صورت تمایل کارشناس، کارشناس انتخاب می‌شود و توزیع کار کارشناسی به‌طور عادلانه بین کارشناسان گوناگون انجام می‌شود.

وی همچنین گفت: ارجاع پرونده به شعب خاصی صورت می‌گیرد تا توضیحات عادلانه باشد و یکی از اقدامات خوب در تعامل با نهاد‌های حکومتی، سامانه ابلاغ کشور است که به سایر نهاد‌ها مانند وزارت کار برای رسیدگی به اختلافات کار و کارگر و کارفرما متصل است.

کاظمی فرد با اشاره به رونمایی از سامانه همراه هوشمند قضایی در مردادماه افزود: این سامانه برای گوشی تلفن همراه تهیه شده و چنان مثلا در خیابان گوشی یا کیف سرقت شود، به راحتی از همین تلفن همراه قابلیت ثبت شکایت فراهم شده است.