پایش هوشمند آفت «پروانه برگ‌خوار» در جنگل‌های زاگرس

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، جنگل‌های زاگرس که به عنوان سرمایه‌ای راهبردی در حفظ تنوع زیستی و منابع آب و خاک کشور شناخته می‌شوند، طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ با طغیان گسترده آفت «پروانه برگ‌خوار سفید بلوط» در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، لرستان و فارس مواجه بوده‌اند. در همین راستا، پروژه ملی پایش این آفت با همکاری بخش‌های تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در حال اجراست.

سعیده اسکندری، مجری این طرح ملی، خشکسالی‌های متوالی، افزایش زودهنگام دما، تغییرات اقلیمی و مداخلات انسانی مانند کشت در زیر اشکوب جنگل را از عوامل اصلی بروز و گسترش این آفت دانست.

وی افزود: در این پروژه برای نخستین‌بار، اطلاعات حاصل از بازدیدهای میدانی تیم‌های تخصصی با داده‌های استخراج‌شده از سری زمانی تصاویر ماهواره‌ای «سنتینل-۲» تلفیق شده است. هدف از این اقدام، شناسایی دقیق مناطق آلوده، تعیین کانون‌های بحرانی و پیش‌بینی مناطق مستعد طغیان در آینده است تا مدیران منابع طبیعی بتوانند بر اساس نقشه‌های رقومی تولیدشده، اقدامات پیشگیرانه و کنترلی را به موقع اجرا کنند.

تیم پژوهشی این پروژه پس از بازدیدهای تخصصی از عرصه‌های آلوده و بهبودیافته در استان‌های فارس، لرستان و کهگیلویه و بویراحمد، تأیید کرد که فناوری‌های سنجش از دور ظرفیت بالایی در مدیریت علمی جنگل‌ها دارند.

اسکندری با اشاره به اینکه بهبود شرایط اقلیمی در سال‌های اخیر موجب کاهش نسبی شدت خسارت شده است، هشدار داد: «این وضعیت پایدار نیست؛ تداوم حفاظت از جنگل‌های بلوط مستلزم مدیریت یکپارچه، پایش مستمر با فناوری‌های نوین، کاهش فشارهای انسانی، مقابله با آثار تغییر اقلیم و تأمین اعتبارات کافی برای برنامه‌های حفاظتی است.

جنگل‌های زاگرس به عنوان یکی از مهم‌ترین رویشگاه‌های جنگلی کشور، نقش حیاتی در تعدیل اقلیم و حفظ منابع پایه دارند. اجرای این طرح پژوهشی گامی مهم در مسیر بهره‌گیری از دانش روز برای صیانت از این سرمایه ملی است که می‌تواند الگوی موفقی برای مدیریت هوشمند سایر آفات جنگلی در کشور باشد.