پخش زنده
امروز: -
جایگاه و تأثیر اندیشههای امام شهید امت و میراث فکری ایشان در جهان اسلام و افغانستان
امام شهید حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای (ره) از برجستهترین شخصیتهای دینی و سیاسی جهان معاصر اسلام به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، رایزن فرهنگی کشورمان در افغانستان با رویکردی تحلیلی به بررسی ابعاد مختلف شخصیت علمی، فکری و سیاسی امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره) پرداخته است.
سید روحالله حسینی، گفت:امام شهید حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای (ره) از برجستهترین شخصیتهای دینی و سیاسی جهان معاصر اسلام به شمار میرود که طی دهههای گذشته تأثیر قابل توجهی بر تحولات فکری، فرهنگی، سیاسی و تمدنی جهان اسلام برجای گذاشته است. اندیشههای ایشان در حوزههای مختلفی همچون حکومت اسلامی، استقلال ملتها، وحدت اسلامی، عدالتخواهی، مقاومت در برابر سلطهگری، پیشرفت علمی و احیای هویت اسلامی مورد توجه اندیشمندان و پژوهشگران قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در تاریخ معاصر جهان اسلام، برخی شخصیتها فراتر از مرزهای ملی خود تأثیر گذاشته و به بازیگران مؤثر در تحولات فکری و سیاسی منطقه و جهان تبدیل شدهاند. امام شهید امت حضرت آیت الله العظمی امام خامنهای (ره) از جمله این شخصیتهاست که طی دهههای اخیر نه تنها در عرصه رهبری جمهوری اسلامی ایران، بلکه در حوزه اندیشه سیاسی اسلام، فرهنگ، هویت اسلامی و مسائل جهان اسلام نقشآفرینی کرده است.
رایزن فرهنگی کشورمان در افغانستان افزود: بررسی شخصیت و اندیشههای ایشان از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از تحولات سیاسی و فرهنگی منطقه غرب آسیا، گفتمان مقاومت، حمایت از فلسطین، مسئله وحدت اسلامی و مباحث مربوط به استقلال ملتها با دیدگاهها و مواضع ایشان پیوند خورده است. افزون بر این، امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره) همواره بر ضرورت پیوند میان دین، علم، پیشرفت و عدالت اجتماعی تأکید داشته و تلاش کرده است الگوی حکمرانی مبتنی بر ارزشهای اسلامی را با مقتضیات عصر جدید سازگار سازد.
به گفته وی در افغانستان نیز به دلیل پیوندهای گسترده فرهنگی، زبانی، مذهبی و تاریخی با ایران، شخصیت و اندیشههای ایشان مورد توجه بسیاری از علما، دانشگاهیان و نخبگان فکری قرار گرفته است. از این رو، مطالعه جایگاه و تأثیر اندیشههای ایشان در فضای فکری و فرهنگی افغانستان نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است.
حسینی افزود:یکی از ابعاد مهم شخصیت امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره)، جایگاه علمی و فقهی ایشان است. اگرچه بسیاری از مردم جهان ایشان را بیشتر به عنوان رهبر سیاسی میشناسند، اما پایه اصلی شخصیت ایشان بر دانش حوزوی، فقه، اصول، تفسیر قرآن و علوم اسلامی استوار است. درسهای خارج فقه ایشان طی سالیان متمادی از مهمترین محافل علمی حوزه علمیه محسوب شده و آثار متعددی در زمینه فقه، اندیشه اسلامی، فرهنگ و مسائل اجتماعی از ایشان منتشر شده است. نگاه فقهی ایشان، علاوه بر پایبندی به مبانی اصیل اجتهاد شیعی، به مسائل جدید و نیازهای جوامع اسلامی نیز توجه ویژه دارد.
به گفته وی در دیدگاه ایشان، فقه اسلامی صرفاً مجموعهای از احکام فردی نیست، بلکه نظامی جامع برای اداره جامعه، تحقق عدالت و هدایت انسان در عرصههای مختلف زندگی است. همین نگرش، زمینهساز توجه ویژه ایشان به موضوع فقه حکومتی و نقش دین در مدیریت جامعه شده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان تصریح کرد:اندیشه سیاسی آیتالله سیدعلی خامنهای در امتداد مکتب فقه سیاسی شیعه و نظریه ولایت فقیه قرار دارد؛ نظریهای که با رهبری امام خمینی (ره) به مرحله تحقق عملی رسید و در جمهوری اسلامی ایران به عنوان چارچوب اصلی نظام سیاسی مورد پذیرش قرار گرفت. از منظر امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره)، ولایت فقیه صرفاً یک ساختار حقوقی برای اداره حکومت نیست، بلکه سازوکاری برای صیانت از هویت اسلامی جامعه، تضمین عدالت، حفظ استقلال کشور و جلوگیری از انحراف نظام از آرمانهای اسلامی به شمار میرود.
وی افزود: در نگاه ایشان، مشروعیت حکومت اسلامی از پیوند میان شریعت اسلامی و اراده مردم شکل میگیرد. از این رو، مردمسالاری دینی یکی از مفاهیم محوری در اندیشه سیاسی ایشان محسوب میشود. ایشان بارها تأکید کردهاند که مشارکت مردم در تعیین سرنوشت سیاسی جامعه نه تنها با آموزههای اسلامی منافاتی ندارد، بلکه از لوازم تحقق حکومت دینی است. به همین دلیل، انتخابات، حضور مردم در عرصههای مختلف و نقش افکار عمومی در اداره جامعه جایگاه ویژهای در منظومه فکری ایشان دارد و از سوی دیگر، استقلال سیاسی و نفی سلطه بیگانگان از ارکان اصلی اندیشه سیاسی ایشان است.
ایشان معتقد بودند که ملتهای مسلمان تنها زمانی میتوانند مسیر پیشرفت و توسعه را طی کنند که از وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به قدرتهای سلطهگر رهایی یابند. این نگرش در بسیاری از مواضع سیاسی و بینالمللی ایشان انعکاس یافته و به یکی از عناصر هویتبخش گفتمان جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.
وی افزود:یکی از مهمترین مؤلفههای فکری و سیاسی امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره)، گفتمان مقاومت است. مقاومت در اندیشه ایشان صرفاً به معنای مقابله نظامی با تهدیدات خارجی نیست، بلکه یک راهبرد جامع فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی برای حفظ استقلال و عزت ملتها محسوب میشود. در این چارچوب، ملتهایی که در برابر فشارهای خارجی، اشغالگری و سلطهجویی ایستادگی میکنند، قادر خواهند بود هویت و منافع ملی خود را حفظ نمایند.
همچنین مسئله فلسطین در منظومه فکری ایشان جایگاهی محوری داشت. امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره) همواره فلسطین را مهمترین مسئله جهان اسلام دانسته و حمایت از ملت فلسطین را وظیفهای انسانی، اسلامی و اخلاقی معرفی کردهاند. از دیدگاه ایشان، اشغال سرزمین فلسطین نه تنها یک مسئله سیاسی، بلکه نمادی از بیعدالتی در نظام بینالملل است که وجدان مسلمانان و آزادگان جهان را به واکنش فرا میخواند.این رویکرد سبب شده است که نام امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره) در بسیاری از کشورهای اسلامی با دفاع از ملت فلسطین و حمایت از آرمان آزادی قدس پیوند بخورد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که استمرار مسئله فلسطین در اولویتهای جهان اسلام تا حد زیادی تحت تأثیر تأکیدات مستمر ایشان و دیگر رهبران محور مقاومت بوده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان افزود:یکی از مهمترین دغدغههای فکری امام شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (ره)، موضوع وحدت اسلامی است. ایشان بر این باور بودند که اختلافات مذهبی و قومی، از مهمترین عوامل تضعیف امت اسلامی در برابر چالشهای داخلی و خارجی است. از این رو، همواره بر ضرورت گفتوگو، همگرایی و همکاری میان مذاهب مختلف اسلامی تأکید کردهاند.
به گفته وی در نگاه ایشان، وحدت اسلامی به معنای حذف تفاوتهای فقهی و اعتقادی نیست، بلکه به معنای تمرکز بر مشترکات گسترده میان مسلمانان و پرهیز از نزاعهای تفرقهافکنانه است. ایشان بارها نسبت به پروژههای تفرقهافکنانهای که با هدف ایجاد شکاف میان شیعه و سنی طراحی میشوند هشدار داده و مقابله با این جریانها را از وظایف نخبگان دینی دانستهاند. این دیدگاه به ویژه برای کشورهایی مانند افغانستان که دارای تنوع مذهبی و قومی هستند، اهمیت فراوان دارد. تأکید بر همزیستی، احترام متقابل و همکاری میان گروههای مختلف اجتماعی و مذهبی میتواند زمینهساز ثبات، امنیت و توسعه پایدار باشد.
نظر شما