ثبت جهانی ماسوله، تثبیت جایگاه تمدنی ایران در حافظه تاریخی جهان است

­

به‌ گزارش خبرگزاری صدا و سیما   علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور در افتتاحیه این همایش با اشاره به کنوانسیون‌های بین‌المللی حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط بحرانی نظیر جنگ گفت: ثبت جهانی برای کشورمان صرفاً ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو نیست. بی‌تردید این ثبت، ظرفیت‌هایی را در حوزه حقوق بین‌الملل و حفاظت از میراث فرهنگی فراهم می‌آورد؛ هرچند تجربه‌های معاصر نشان داده است که کارآمدی این سازوکارها در شرایط حساس، همواره با چالش‌هایی همراه بوده است.

او ادامه داد: برای ایران، مهم‌ترین دستاورد ثبت جهانی در جای دیگری نهفته است؛ در تثبیت جایگاه تمدنی ایران در حافظه تاریخی جهان. هر پرونده ثبت جهانی، صرفاً معرفی یک اثر نیست، بلکه روایت بخشی از سهم ایران در شکل‌گیری تمدن بشری است.

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور با اشاره به پرونده ثبت جهانی «منظر فرهنگی ماسوله و محوطه‌های فلزگری مرتبط با آن» ادامه داد: پرونده های منظر فرهنگی از پیچیده‌ترین پرونده‌های ثبت جهانی است؛ هم از منظر فرآیند تهیه و تصویب پرونده و هم دارای پیچیدگی هایی در مراتب حفاظت و صیانت. به همین دلیل یکی از پرونده‌های فنی و مهم برای کشور محسوب می‌شود.

ثبت جهانی ماسوله، تثبیت جایگاه تمدنی ایران در حافظه تاریخی جهان است

دارابی با اشاره به نقش مؤثر انجمن خیرین میراث فرهنگی در حمایت از تهیه پرونده‌ها و آماده کردن آثار برای ثبت جهانی گفت: با پروژه ماسوله، انجمن خیرین به دنبال حمایت مالی برای توسعه علمی در حوزه میراث فرهنگی بوده است.

او افزود: هدف از پرونده ثبت جهانی ماسوله صرفاً معرفی ماسوله به عنوان شهری زیبا یا مقصدی گردشگری نیست. ماسوله روایتگر یکی از درخشان‌ترین تجربه‌های انسان ایرانی در پیوند میان طبیعت، فناوری، تولید و زندگی اجتماعی است. این شهر تاریخی به یکی از کانون‌های مهم تولید و فرآوری و تجارت آهن در منطقه تبدیل شد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور اظهار کرد: آنچه ماسوله را متمایز می‌کند، تنها معماری پلکانی آن نیست؛ بلکه منظری فرهنگی است که در آن انسان توانسته است میان محیط طبیعی، فعالیت‌های صنعتی، سکونت، اقتصاد و فرهنگ، تعادلی پایدار برقرار کند و پیشرفت هایی قابل توجه در توسعه صنعت باستانی آهن به دست آورد.

دارابی ادامه داد: پژوهش‌های مستند اخیر همکاران ما در معاونت میراث‌فرهنگی در حقیقت گامی مهم برای تثبیت سهم ایران در تاریخ تمدن بشری است. ثبت جهانی نه صرفاً برای حفاظت از آثار، بلکه برای پاسداشت و معرفی سهم اندیشه، دانش و خلاقیت ایرانی در شکل‌گیری میراث مشترک بشریت است.

ثبت جهانی ماسوله، تثبیت جایگاه تمدنی ایران در حافظه تاریخی جهان است

او یکی از الزامات اساسی مدیریت میراث جهانی را نگاه فرامرزی به پژوهش و تولید دانش دانست و افزود: اگر می‌خواهیم روایت ایران از میراث فرهنگی در سطح جهان شنیده، فهمیده و پذیرفته شود، باید در تولید دانش و گفت‌وگوی علمی بین‌المللی حضوری فعال و اثرگذار داشته باشیم.

دارابی افزود: پایگاه‌های میراث فرهنگی باید به کانون‌های تولید دانش، پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و ارتباطات علمی بین‌المللی تبدیل شوند؛ مراکزی که بتوانند با دانشگاه‌ها، مؤسسات پژوهشی، نهادهای تخصصی و شبکه‌های جهانی میراث فرهنگی ارتباطی مستمر و مؤثر برقرار کنند.

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور با تأکید بر اینکه ثبت جهانی یک مقصد نیست، بلکه آغاز یک فرآیند است، ادامه داد: ثبت جهانی آغاز یک مسیر مستمر پژوهشی، حفاظتی، مدیریتی و علمی است که باید سال‌به‌سال تقویت شود. تحقیقات علمی نباید با ثبت یک اثر متوقف شود.

او در خاتمه گفت: ثبت جهانی ماسوله بر گسترش گردشگری در منطقه و استان گیلان تأثیر مستقیم دارد؛ باید ظرفیت و زیرساخت‌های محیطی و خدماتی برای پذیرش گردشگران داخلی و خارجی هر چه بیشتر فراهم شود.

ثبت جهانی ماسوله، تثبیت جایگاه تمدنی ایران در حافظه تاریخی جهان است

پرونده «منظر فرهنگی ماسوله و محوطه‌های فلزگری مرتبط با آن» در چهل‌وپنجمین کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض عربستان (شهریور ۱۴۰۲) مطرح و قرار شد مطالعات بیشتری انجام شود. با تکمیل پرونده که استخراج آهن در ماسوله را در دوره اسلامی اثبات می‌کند، این پرونده در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به مقر یونسکو در پاریس ارسال شد و پیش‌بینی می‌شود در گام نهایی، ماسوله در سال ۲۰۲۷ به ثبت جهانی برسد.