پخش زنده
امروز: -
مفاخر و مشاهیر؛ نقطه اتصال ملتها و تمدنها
آیین «پاسداشت روز دیپلماسی فرهنگی و تعامل با جهان»، به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و با حضور و سخنرانی جمعی از استادان دانشگاه و چهرههای بینالمللی، امروز دهم تیرماه ۱۴۰۵ در فضای مجازی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در این رویداد با اشاره به نیاز همیشگی انسانها به ارتباط و تعامل، اظهار کرد: جهان امروز نیازمند ارتباط آدمیان در گستره عالم است؛ چراکه انسانها از آغاز آفرینش، زندگی اجتماعی و تشکیل جامعه انسانی را تجربه کردهاند و مرزها و جغرافیای محدود هرگز مانع ارتباط میان ملتها نبوده است.
وی افزود: مفاخر، اندیشمندان و صاحبان فکر و اندیشه در سراسر جهان پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند؛ چراکه نقطه مشترک آنان دانش، دانایی، تلاش و کوشش برای دستیابی به حقیقت بوده است.
شالویی تأکید کرد: شایسته است ارتباطات در حوزههای فرهنگی، هنری و ادبی همواره برقرار بماند؛ زیرا بسیاری از بزرگان، فراتر از مرزهای جغرافیایی شناخته میشوند و متعلق به جغرافیای دانش و اندیشه هستند.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به جایگاه شخصیتهایی، چون رودکی، میر سید علی همدانی، ابنسینا، محیالدین ابن عربی، حافظ، سعدی و فردوسی بیان کرد: مفاخر بزرگ تنها متعلق به یک سرزمین نیستند، بلکه به عالم انسانی تعلق دارند و میتوانند پیوندی وثیق میان ملتها و فرهنگها ایجاد کنند.
وی گفت: ابنسینا نه تنها در شرق، بلکه در جهان غرب نیز به عنوان چهرهای تأثیرگذار شناخته میشود و آثار و اندیشههای او زمینهساز رشد علم و دانش بوده است. همچنین حافظ شیرازی با گذر از مرزهای ایران، در فرهنگ جهانی اثرگذار شده و مورد توجه اندیشمندانی، چون «گوته» قرار گرفته است.
شالویی خاطرنشان کرد: مفاخر و بزرگان هر سرزمین محدود به مرزهای جغرافیایی نیستند و همین موضوع میتواند در تعاملات فرهنگی ملتها نقش مهمی ایفا کند.
وی در پایان اظهار کرد: امروز که امکانات فرهنگی برای توسعه و تقویت روابط میان ملتها بیش از گذشته فراهم شده است، کشورها میتوانند با معرفی مفاخر یکدیگر، از این ظرفیت برای گسترش ارتباطات فرهنگی بهره بگیرند؛ بهویژه کشورهای دوست و همسایه و کشورهای فارسیزبان میتوانند در این زمینه نقش مؤثرتری ایفا کنند. امیدواریم روز دیپلماسی فرهنگی زمینهساز این پیوندها بیش از پیش باشد.
احمد تمیم داری، استاد زبان و ادبیات فارسی نیز در این آیین با اشاره به جایگاه و وظایف رایزنان فرهنگی اظهار کرد: رایزنان فرهنگی با وابستگان فرهنگی تفاوت دارند و وظیفه اصلی آنان سیاستگذاری فرهنگی کشور مهمان در کشور میزبان است؛ رایزن فرهنگی در واقع راهبردهای کلان ارتباطات فرهنگی میان دو کشور را تعیین میکند و نقش یک استراتژیست فرهنگی را بر عهده دارد.
وی افزود: مدیریت فرهنگی در خارج از کشور، تدوین و اجرای برنامههای فرهنگی، گسترش روابط علمی و دانشگاهی میان مراکز علمی دو کشور، ایجاد انجمنهای فرهنگی، ارتباط با مراکز پژوهشی و معرفی فرهنگ و تمدن کشور از مهمترین وظایف رایزنان فرهنگی است.
تمیم داری در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: معرفی فرهنگ و تمدن ایران باید به گونهای باشد که مسئولان فرهنگی، رایزنان و وابستگان فرهنگی، برجستگیها و ظرفیتهای فرهنگی کشور را به بهترین شکل به جامعه میزبان معرفی کنند.
وی با اشاره به اهمیت آموزش زبان و ادبیات فارسی بیان کرد: آموزش زبان و آموزش ادبیات دو موضوع متفاوت هستند. آموزش زبان با دستور زبان و فرهنگ لغت امکانپذیر است، اما ادبیات نیازمند شناخت هنرهای ادبی، تشبیهها، استعارهها، ضربالمثلها و عناصر فرهنگی است و کاری تخصصی محسوب میشود.
استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی همچنین از وظایف رایزنان فرهنگی به معرفی هنرهای ایرانی، ارتباط با نخبگان، معرفی هنرمندان، سینماگران، هنرهای تجسمی و صنایع فرهنگی اشاره کرد و گفت: معرفی هنر و هنرمندان میتواند نقش مهمی در ارتباط میان ملتها داشته باشد.
وی افزود: معرفی شخصیتهای دینی و فرهنگی نیز باید با شناخت دقیق ظرفیتهای فرهنگی انجام شود و بخشهایی از فرهنگ که موجب گفتوگو و شناخت متقابل میان ملتها میشود مورد توجه قرار گیرد.
تمیم داری در ادامه با اشاره به اهمیت ارتباط میان نهادهای فرهنگی گفت: میان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت امور خارجه، سفارتخانهها و دانشگاهها باید ارتباطی واقعی، صمیمانه و سازمانیافته وجود داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: یکی از مسائل مهم در دیپلماسی فرهنگی، انتخاب درست رایزنان و وابستگان فرهنگی است و باید از شخصیتهایی بهره گرفت که در حوزه علوم انسانی و هنر شناخت و توانایی لازم را داشته باشند.
او در پایان تأکید کرد: رایزن فرهنگی نقش مدیر و سیاستگذار فرهنگی را دارد و وابسته فرهنگی زیر نظر او برنامههای فرهنگی را اجرا میکند؛ بنابراین توسعه ارتباطات فرهنگی، معرفی زبان فارسی و گسترش تعاملات علمی و هنری در بهترین شکل آن از سوی رایزنهای فرهنگی، از مهمترین مسیرهای تقویت روابط میان ملتهاست.
مودت ایران و هند با شعر و اندیشه امیرخسرو دهلوی
رودرا گائوراو شرست، سفیر هند در جمهوری اسلامی ایران در این مراسم با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان دو ملت ایران و هند گفت: ملت هند و ایران همریشگی و پیوندی دیرینه دارند و این پیشینه، اساس طبیعی روابط پررنگ و عمیق میان دو کشور است.
وی افزود: در هر دوره تاریخی، به واسطه تلاش شخصیتهای فرهنگی، این روابط جان تازهای گرفته است و امیرخسرو دهلوی از جمله بزرگانی است که نقش مهمی در پیوند فرهنگی ایران و هند ایفا کرده است.
سفیر هند در ایران بیان کرد: امیرخسرو دهلوی حکیمی بزرگ است که آثارش جهان فارسیزبان و هندیزبان را به یکدیگر پیوند میدهد. او شاعری است که هم در هند و هم در ایران و دیگر سرزمینهای فارسیزبان جایگاه ویژهای دارد.
وی ادامه داد: ایرانیان امیرخسرو را «طوطی هند فارسیگو» میدانند، زیرا از پرکارترین شاعران زبان فارسی است و در مقابل، هندیان نیز او را یکی از نخستین شاعران بزرگ هندی میشناسند.
شرست با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت امیرخسرو گفت: او تنها شاعر نبود؛ بلکه صاحب اندیشه، هنر، معرفت و حقیقتجویی بود و شخصیتی چندبعدی داشت؛ وی در دربار چندین سلطان هند حضور داشت و در عین حال، عارفی بود که در حلقه ارادتمندان «نظامالدین اولیا» جایگاه ویژهای داشت.
سفیر هند در ایران تأکید کرد: امیرخسرو دهلوی در عرصه موسیقی نیز تأثیرگذار بود و تلفیق سنتهای موسیقی ایرانی و هندی از جمله جلوههای میراث فرهنگی او به شمار میرود؛ همچنین در برخی اشعار او، ترکیب و تعامل زبان فارسی و هندی دیده میشود.
وی افزود: پس از گذشت قرنها، نام و آثار امیرخسرو همچنان زنده است و شعر و موسیقی او در میان مردم ایران و هند جایگاه خود را حفظ کرده است.
شرست در پایان اظهار کرد: تا زمانی که زبان، ادبیات، موسیقی و فرهنگ مشترک میان ایران و هند زنده باشد، این پیوند فرهنگی میان دو ملت همچنان استوار خواهد ماند؛ از رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برای فراهم کردن این فرصت ارزشمند فرهنگی و سخنرانی در این آیین قدردانی میکنم.
اونتالاپ اونالبایف، سفیر قزاقستان در جمهوری اسلامی ایران نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه ابونصر فارابی در تاریخ اندیشه و تمدن بشری گفت: قزاقستان به وجود این متفکر بزرگ جهانی افتخار میکند؛ اندیشمندی که در شهر اُترار (فاراب) زاده شد و آثار و اندیشههای او همچنان در عرصههای علمی، فلسفی و فرهنگی جهان جایگاهی ممتاز دارد.
وی با بیان اینکه میراث علمی فارابی دارای اهمیتی جهانی و انسانی است، افزود: این متفکر بزرگ در آثار خود به موضوعاتی، چون جهان، جامعه، حکومت و روابط انسانی پرداخته و دیدگاههای او همچنان برای جوامع معاصر الهامبخش و راهگشاست؛ فارابی در ادامه سنت فلسفی ارسطو و الکندی، در حوزههای مختلف علم و فلسفه پژوهش کرد و آثار او نقش مهمی در پیوند میان فرهنگها و تمدنهای شرق و غرب ایفا نمود.
سفیر قزاقستان در ایران با اشاره به تلاشهای صورتگرفته برای احیای میراث فارابی در کشورش گفت: پژوهش درباره آثار این دانشمند بزرگ از نیمه دوم قرن بیستم در قزاقستان آغاز شد و پس از استقلال این کشور شتاب بیشتری گرفت. دانشگاه ملی قزاقستان به نام «فارابی» نامگذاری شده و مرکز بینالمللی مطالعات فارابی نیز فعالیت گستردهای در زمینه پژوهش و معرفی آثار وی دارد.
اونالبایف همچنین به همکاریهای علمی و فرهنگی ایران و قزاقستان در حوزه فارابیپژوهی اشاره کرد و افزود: بخشی از آثار و نسخههای خطی مرتبط با فارابی در جمهوری اسلامی ایران نگهداری میشود و همکاریهای مشترکی میان مراکز علمی دو کشور برای مطالعه و معرفی این میراث ارزشمند در جریان است.
وی با اشاره به ثبت یکهزار و یکصد و پنجاهمین سالگرد تولد فارابی در تقویم رسمی یونسکو به پیشنهاد مشترک ایران و قزاقستان، این اقدام را نمونهای موفق از همکاریهای فرهنگی میان دو کشور دانست.
سفیر قزاقستان در پایان تأکید کرد: جمهوری قزاقستان آمادگی کامل دارد تا در زمینه پژوهش درباره میراث ابونصر فارابی، برگزاری همایشهای علمی و توسعه همکاریهای فرهنگی و دانشگاهی با جمهوری اسلامی ایران، همکاریهای خود را بیش از پیش گسترش دهد.
مظفر محمدی، استاد آکادمی علوم تاجیکستان هم طی سخنانی در این رویداد گفت: امروز تأثیرگذاری دیپلماسی بدون توجه به فرهنگ و تبادلات فرهنگی امکانپذیر نیست، زیرا فرهنگ، پایه و زمینهساز ارتباطات پایدار میان ملتهاست.
وی با اشاره به پیشینه فرهنگی مشترک ایران و تاجیکستان افزود: همکاریهای فرهنگی دو کشور پیشینه دیرینه دارد؛ چراکه ایران و تاجیکستان دو سرزمین فارسیزبان با تاریخ، ادبیات، آداب، سنتها و میراث مشترک هستند.
محمدی با بیان اینکه مردم دو کشور ریشههای فرهنگی مشترکی دارند، گفت: در تاجیکستان، افغانستان و ایران، بسیاری از عناصر فرهنگی مانند جشنهای ملی، ادبیات، شعر و اندیشههای تاریخی، پیوندی عمیق میان مردم ایجاد کرده است.
استاد آکادمی علوم تاجیکستان با اشاره به دورههایی که ارتباطات میان ملتها محدود شده بود، اظهار کرد: امروز با گسترش ارتباطات اجتماعی، شناخت ملتها از یکدیگر بیشتر شده و این تبادلات میتواند پیوندهای تاریخی را دوباره تقویت کند.
وی با اشاره به همکاریهای فرهنگی میان ایران و تاجیکستان افزود: در سالهای اخیر فعالیتهای فرهنگی گستردهای میان دو کشور انجام شده است؛ از جمله سفرهای فرهنگی، تبادل هیئتهای علمی، معرفی آثار ادبی، برگزاری برنامههای هنری و حضور هنرمندان دو کشور در رویدادهای فرهنگی.
محمدی تأکید کرد: رایزنیهای و نهادهای فرهنگی دو کشور نقش مهمی در معرفی ادبیات، هنر، موسیقی و اندیشههای مشترک دارند و این مسیر باید با قدرت بیشتری ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به جایگاه بزرگان ادب فارسی بیان کرد: شخصیتهایی مانند رودکی، کمال خجندی، شهریار، پروین اعتصامی و دیگر بزرگان ادبی، متعلق به یک مرز جغرافیایی محدود نیستند؛ بلکه میراث مشترک فرهنگی ملتهایی هستند که با زبان و تاریخ مشترک به هم پیوند خوردهاند.
او در پایان خاطرنشان کرد: ایران و تاجیکستان در طول تاریخ در کنار یکدیگر بودهاند و دیپلماسی فرهنگی میتواند این پیوند دیرینه را بیش از پیش استوار کند؛ ملتهایی که فرهنگ، زبان و اندیشه مشترک دارند، همواره به یکدیگر نزدیک خواهند ماند.
نظر شما