نقش‌آفرینی تنها مسجد کوبا در شرایط سخت تحریم

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مسجد عبدالله (به اسپانیایی: Mezquita Abdallah) در هاوانا، تنها مسجد کوبا است. ساختمان فعلی مسجد در ابتدا موزه خودرو‌های عتیقه بود. در سال ۲۰۱۵، پس از تصویب دولت این ساختمان به مسجد تبدیل و در‌های آن به روی عموم گشوده شد. این مسجد ساختمانی یک طبقه به شکل مکعب و به سبک معماری دوران استعمار است و دیوار‌های داخلی آن با آیات قرآنی تزئین شده است.

انعام حسین در گزارشی به بازدید خود از این مسجد پرداخت. وی نوشت: وقتی به مسجد رسیدم، انتظار نداشتم که به زبان عربی صحبت کنم. چند مسلمان آمریکایی قبل از نماز جمعه به مسجد عبدالله رسیدند تا بسته‌هایی پر از ترجمه‌های اسپانیایی قرآن، اهدایی مسجدی در آتلانتا، سجاده، ویتامین‌های حلال، دارو‌های بدون نسخه و شارژر‌های خورشیدی را تحویل دهند.

این بازدید در حالی انجام شد که کوبا به دلیل تشدید تحریم‌ها با بحران عمیق انرژی و اقتصادی رو‌به‌رو است. کمبود سوخت، قطعی برق و تشدید تحریم‌های ایالات متحده و فشار اقتصادی، زندگی روزمره را در سراسر کشور بدتر کرده بود.

در پشت بخش زنان، هشت جعبه مقوایی از سازمان تیکای ترکیه از قبل در کنار دیوار چیده شده بود. روی جعبه‌ها نوشته شده بود: "Desde el corazón del pueblo turco al pueblo cubano" که به معنای "از قلب مردم ترکیه به مردم کوبا" است.

وقتی رسیدیم، دو مرد دم در نشسته بودند. هر دو پناهنده فلسطینی از غزه بودند. نشستیم و با آنها با ترکیبی از عربی و اسپانیایی دست و پا شکسته گپ زدیم. مرد مسن‌تر که نخواست نامش فاش شود، گفت که به دلیل تشدید حملات اسرائیل به این منطقه محصور، غزه را ترک کرده و به پاناما نقل مکان کرده است. او بعداً به دلیل حمله آمریکا در سال ۱۹۸۹، پاناما را ترک کرد.

او مدرک پزشکی دارد، اما به من گفت بیش از حد مضطرب است. به گفته او، اضطراب او از مشاهده نسل‌کشی مداوم اسرائیل در غزه در حالی که بسیاری از خانواده‌اش در آنجا هستند، ناشی می‌شود. قبل از شروع نماز جمعه، او پرسید که آیا دارو‌های اضطراب را در کیسه‌های کمک آورده‌ایم یا خیر.

دسترسی به دارو‌های اضطراب، مانند بسیاری از داروها، تحت تحریم‌های ایالات متحده، که معمولاً در کوبا به عنوان "el bloqueo" (محاصره) شناخته می‌شود، دشوار است. تهیه دارو‌هایی که حاوی مواد آمریکایی هستند یا توسط شرکت‌هایی که تحت تحریم‌های ایالات متحده هستند تولید می‌شوند، می‌تواند برای کوبا دشوار یا غیرممکن باشد.

با ورود افراد بیشتر برای نماز، مسجد کم کم پر شد. کودکان در حالی که مادرانشان از آنها می‌خواستند بنشینند، در محوطه نماز می‌دویدند، همانطور که در مساجد سراسر جهان اتفاق می‌افتد.

در بخش زنان، با هیبا، یک زن جوان مسلمان کوبایی، آشنا شدم که با من در مورد اینکه دسترسی به حجاب، عبا، سجاده و غذای حلال به دلیل محاصره چقدر دشوار است، صحبت کرد. او به من گفت که همه زنان مسلمان کوبایی توانایی یکسانی برای به دست آوردن این امکانات ندارند.

او گفت: وقتی یک عبا یا سجاده پیدا می‌شود، بسیار گران است. «و ترجیح می‌دهیم پول خود را صرف غذا کنیم»، در حالی که سعی می‌کنیم مطمئن شویم که حلال است یا چیزی است که می‌توانند بخورند.

برای هیبا، این کمبود، درک او از مسئولیتش در قبال جامعه را نیز شکل داده است. او گفت که سعی می‌کند آگاهی را در میان سایر اعضای مسلمان افزایش دهد و برای خواهران جامعه که بیشترین نیاز را دارند و همچنین کودکانی که در شرایط نامساعد هستند، لباس جمع‌آوری کرده است.

او در حال حاضر در حال جمع‌آوری کمک مالی برای حمایت از زنان مسلمان کوبایی است. او گفت، مسلمانان فلسطینی اغلب برای کمک به آسیب‌پذیرترین زنان جامعه، صدقه می‌فرستند.

هیبا گفت: «احساس می‌کنم باید همبستگی خود را نشان دهیم، زیرا وضعیت ما در کشور دشوار است.» او گفت، برخی از اعضای مسن جامعه، گاهی اوقات به اندازه کافی برای امرار معاش خود ندارند.

او ادامه داد: «به عنوان یک مسلمان، اگر کاری نکنم یا به نوعی کمک نکنم، احساس راحتی نمی‌کنم. من چیز زیادی ندارم، اما سعی می‌کنم به عنوان یک زن مسلمان کوبایی برای جامعه‌ام مفید باشم.»

مسیر خود هیبا به سوی اسلام مدت‌ها قبل از ورودش به مسجد آغاز شد. او که در خانواده کاتولیک بزرگ شده بود، گفت که از کودکی سه سؤال در ذهنش داشته است: خدای حقیقی کیست؟ هدف ما در زندگی چیست؟ ما از کجا آمده‌ایم و از چه چیزی آفریده شده‌ایم؟

او گفت: این سؤالات وقتی که به سختی هشت ساله بودم در ذهنم تکرار می‌شدند.

او در کتاب مقدس و ادیان بومی کوبا به دنبال پاسخ گشت، اما گفت که هرگز پاسخی که او را متقاعد کند، پیدا نکرد. او گفت که در ۱۸ یا ۱۹ سالگی، به ندانم‌گرایی روی آورد.

در اکتبر ۲۰۲۳، همزمان با انتشار اخبار فلسطین در سراسر جهان، هیبا در یک راهپیمایی فلسطین در دانشگاهش شرکت کرد. در میان جمعیت، او زنان فلسطینی و عرب را دید که حجاب داشتند و پرسید که چرا حجاب دارند. یکی از همکلاسی‌هایش به او گفت که آنها مسلمان هستند و به اسلام عمل می‌کنند.

هیبا پس از راهپیمایی گفت که دفاع از آرمان فلسطین را آغاز کرده است، زیرا به عنوان یک انسان، احساس نیاز می‌کرده است.

کمی بعد، او شروع به مطالعه در مورد اسلام کرد و با دانشجویان پزشکی فلسطینی و سوری در کوبا که اطلاعات را با او به اشتراک می‌گذاشتند، ارتباط برقرار کرد. او گفت که یک کتاب در مورد اسلام در کمتر از یک ساعت به چیزی پاسخ داد که هیچ کس در ۱۱ سال جست‌و‌جو به آن پاسخ نداده بود.

او شهادت خود را در دسامبر ۲۰۲۳ به صورت آنلاین ادا کرد و بعداً در ۹ مارس ۲۰۲۴، یک روز قبل از ماه رمضان، دوباره آن را در مقابل جامعه مسلمانان در مسجد عبدالله ادا کرد.

بسیاری از شرکت‌کنندگان در مسجدی که با آنها صحبت کردم، تازه مسلمان شده بودند. وقتی پرسیدم چه چیزی آنها را به اسلام آورده است، بسیاری به پایداری مردم فلسطین تحت محاصره اشاره کردند.

صد‌ها دانشجوی پزشکی فلسطینی در دانشکده پزشکی آمریکای لاتین، معروف به ELAM، در هاوانا تحصیل می‌کنند. این دانشکده در سال ۱۹۹۹ توسط فیدل کاسترو برای آموزش رایگان پزشکان از سراسر جهان تأسیس شد.

محاصره شرایط مردم را سخت می‌کند، اما در داخل مسجد عبدالله، این امر مانع از عبور فرهنگ عرب و مسلمان از مرز‌ها نشد.