اولین زائر اربعین امسال رهبر شهید ایران بود

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست با اصحاب رسانه، امروز دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، گفت: السلام علی الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.

در آستانه اربعین حسینی هستیم. اربعین را به همه شیعیان، مسلمانان و آزادگان جهان تسلیت عرض می‌کنم.

امسال اربعین برای ما ایرانی‌ها و بلکه برای مردمان منطقه و همه کسانی که این رویداد را گرامی می‌دارند و از آن برای مقاومت و ایستادگی در برابر زور الهام می‌گیرند، رنگ و بوی دیگری دارد؛ به خاطر اینکه اولین زائر اربعین را ما چند هفته قبل به کربلا فرستادیم؛ آقای شهید ایران، رهبر شهید ایران و کسی که الگوی رفتاری‌اش کسی نبود جز حضرت امام حسین علیه‌السلام.

هفته‌ای که گذشت، آمریکا باز هم برای ما کمک فرستاد. این بار یک راننده تاکسی، قیصر جعفری، همسر و فرزند دو ساله‌اش از این کمک‌ها بهره‌مند شدند؛ کمکی که نزدیک به هزار کیلوگرم وزن داشت؛ بمبی که برای منهدم کردن مستحکم‌ترین سنگر‌ها تولید شده بود و البته بر سر یک خانواده معصوم ایرانی فرود آمد.

قیصر، همسرش زهرا و فرزند دو ساله‌شان سینا در جزیره قشم و البته محمدرضا و مجتبی، دو نوجوان این خانواده، برای همیشه یتیم شدند. ما می‌دانیم که همه مادران و همه پدران ایرانی، اکنون پدر و مادر مجتبی و محمدرضا خواهند بود.

باز هم جنایت آمریکا شامل حال عراق شد. در هفته‌ای که گذشت و در جریان حمله هوایی آمریکا و همدستانش به عراق، چند شهروند عزیز ایرانی نیز شهید شدند؛ امیرعباس درهم‌فروش، علی‌اصغر آستانه، مرتضی اکبری، ابوالفضل متقی و محمود رستمی.

به خانواده‌های محترم این شهدا تبریک و تسلیت عرض می‌کنیم و به همه ایرانیانی که داغدار این عزیزان هستند، تسلیت می‌گوییم.

جا دارد از جوان رعنای اهل بندر انزلی نیز نام ببریم؛ نیما مرادی، جوان ۲۳ ساله، تکواندوکار و فرزند آزاده دفاع مقدس هشت‌ساله که در جریان حمله بزدلانه رژیم اوکراین به یک کشتی تجاری ایران در دریای خزر به شهادت رسید.

به روح همه این شهدا درود می‌فرستیم.

در عرصه دیپلماسی، کماکان فعالیت‌های وزارت امور خارجه ادامه داشت و ادامه دارد. مذاکرات با عمان در این هفت، هشت روز گذشته با جدیت ادامه پیدا کرده است. همچنین تماس‌هایی که وزیر محترم امور خارجه با همتایان خود داشتند، هم در سطح منطقه و هم خارج از منطقه، با هدف جلوگیری از تشدید ناامنی و تأمین منافع و امنیت ملی ایران، ادامه داشته است.

ما الان مذاکره با آمریکا نداریم. مذاکرات با عمان است درباره تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این سئوال که اخیراً وزیر امور خارجه اعلام کردند که در حال نهایی کردن تفاهم‌نامه با عمان (بر موضوع تنگه هرمز) هستند. با توجه به اینکه ایالات متحده چند بند از یادداشت تفاهم را نقض کرده، آیا رایزنی‌هایی که از طریق میانجی‌ها در حال انجام است، به سمت احیای همه بند‌های یادداشت تفاهم و بازگشت آمریکا به سمت اجرای تعهداتش رفته یا نه؟ همچنین، شروط ایران برای بازگشت به این یادداشت تفاهم چیست؟ گفت: برای اینکه ابهام ایجاد نشود، شاید بهتر باشد سؤال را این‌طور مطرح بکنیم که الان مذاکرات ما در مورد چه موضوعی است و با چه طرفی؟ ما الان مذاکره با آمریکا نداریم. مذاکرات با عمان است، متمرکز بر تفاهم بر سر مسیری که تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز را تأمین بکند.

بقائی افزود: تلاش ما این است که در اولین فرصت، با مشورت عمان و با همکاری عمان، مسیری را تعیین بکنیم؛ مسیری که قاعدتاً موقت خواهد بود و بر اساس آن بتوانیم ایمنی کشتیرانی در تنگه هرمز را فراهم بکنیم. بنابراین، این مذاکرات، مذاکراتی است دوجانبه بین دو دولت ساحلی. دیگران حتماً می‌توانند در این مسیر، در این فرایند، سازنده ظاهر بشوند یا مخرب؛ اما موضوع مربوط به ایران و عمان است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه تاکید کرد: اینکه در مرحله بعد چه اتفاقی بیفتد، باید در موردش تصمیم‌گیری بشود. من دیشب هم اعلام کردم تفاهم بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز، شرط لازم برای بازگشایی تنگه هرمز است، ولی شرط کافی نیست.

بقائی خاطرنشان کرد: تنگه هرمز به خاطر اختلاف‌نظر بین ایران و عمان مسدود نشده است. تنگه هرمز به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی از نهم اسفندماه سال گذشته دچار مشکل شد و مادامی که شرارت آمریکا ادامه پیدا بکند، مادامی که محاصره دریایی ایران ادامه داشته باشد، تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران و منافعش تداوم داشته باشد و مادامی که همه مواردی که آمریکا در این مدت نقض کرده، نقض‌هایش ادامه داشته باشد، قاعدتاً در وضعیت تنگه هرمز اتفاق خاصی، تغییر خاصی، نخواهد افتاد؛ لذا تمرکز مذاکرات با عمان در مورد تنگه هرمز خواهد بود. موضوعاتی که مربوط می‌شود به ایران و آمریکا، باید در مراحل بعدی ببینیم که اوضاع و احوال به چه سمت‌وسویی خواهد رفت.

اقتدار و توان بازدارندگی ایران باعث انصراف دشمن از تشدید شرارت

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که یک‌سری ادعا‌ها از سوی رسانه‌های غربی مطرح شد مبنی بر اینکه در تماس بن‌سلمان با ترامپ، موضوع حمله ادعایی به ایران ملغی شده است. می‌خواستم نظر شما را درباره این ادعا‌ها بدانم. آیا به نظر شما عربستان تلاش کرد که این حمله متوقف شود، یا اینکه این پاسخ مقتدرانه ایران بود که باعث جلوگیری از این حملات شد؟ گفت: اینکه همه کشور‌های منطقه، خود را در وضعیت منطقه، آینده منطقه و هر آنچه ممکن است منطقه دچار آن شود، سهیم بدانند، امر مبارکی است. جنگ آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، فقط جنگ علیه یک کشور نیست؛ بلکه جنگ علیه کل منطقه و علیه امنیت همه کشور‌های منطقه است.

بقائی در ادامه افزود: ما در این پنج ماه به عینه دیدیم که حضور نظامی آمریکا در منطقه و استفاده از قلمرو و امکانات کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس، موجب تشدید ناامنی و بی‌ثباتی برای همه کشور‌های منطقه شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه تاکید کرد: بنابراین، طبیعی است که کشور‌های منطقه بخواهند برای جلوگیری از تشدید این وضعیت تلاش کنند. ما این تلاش‌ها را ارج می‌نهیم، اما به تجربه برای ما ثابت شده است که آنچه در نهایت می‌تواند دشمن را از تشدید شرارت علیه ایران باز دارد، چیزی نیست جز اقتدار و توان بازدارندگی ایران.

میانجی مباحث مرتبط با ایران و آمریکا، پاکستان است قطر هم در مواردی که لازم باشد کمک می‌کند

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سوال که درباره گزارش‌های منتشرشده مبنی بر ایجاد روابط و نیز موضوع میانجیگری درباره ایران و تنگه هرمز (با میانجیگری چین)، بفرمایید آیا این میانجیگری برای کاهش تنش‌ها در منطقه تأیید شده و انجام شده است؟ در چه سطحی قرار دارد؟ همچنین ارزیابی شما از این موضوع چیست؟ نیز گفت: میانجی مباحث مرتبط با ایران و آمریکا، پاکستان است. قطر هم در مواردی که لازم باشد کمک می‌کند. ما با چین رابطه بسیار دوستانه و همکاری بسیار نزدیکی داریم و در همه حوزه‌های مورد علاقه طرفین، با چین هم‌نظر هستیم. چین نیز مانند ما راجع به تشدید یک‌جانبه‌گرایی مخرب و ستیزه‌جویانه آمریکا نگران است و نسبت به تشدید درگیری و ناامنی در منطقه نگرانی دارد. بنابراین، دوستان چینی ما تلاش می‌کنند و از مساعی جمیله خود استفاده می‌کنند تا از تشدید اوضاع جلوگیری شود. از این حیث، چین هم مانند تعدادی دیگر از کشور‌ها کمک می‌کند، اما اینکه بگوییم ما میانجیگر جدیدی به میانجیگران موجود اضافه کرده‌ایم، خیر؛ در معنای دقیق کلمه، این‌طور نیست.

امروز آقای عراقچی عازم سفر اربعین است

اسماعیل بقائی در پاسخ این پرسش که شاهد اظهاراتی از سوی دونالد ترامپ بودیم مبنی بر اینکه حمله‌ای که قرار بود انجام شود، متوقف شده و صورت نگرفته است. همچنین ایشان مدعی شده‌اند که توافقی در خصوص بازگشایی هرچه سریع‌تر تنگه هرمز و نیز پایان تهدید هسته‌ای ایران حاصل شده است. آیا واقعاً توافقی میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها حاصل شده است؟ همچنین، آقای ترامپ بار دیگر مطرح کرده‌اند که قرار است مذاکرات از امروز آغاز شود. آیا شما این موضوع را تأیید می‌کنید؟ نیز گفت: امروز آقای دکتر عراقچی عازم سفر اربعین هستند؛ سفری که هر ساله معمولاً به‌صورت شخصی انجام می‌دهند. همه دوستان مذاکره‌کننده نیز در ایران هستند.

مطالبه مردم منطقه برچیده شدن پایگاه های نظامی آمریکا از کشورهایشان است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سؤال که با توجه به اینکه شماری از کشور‌های عربی منطقه، به دلیل میزبانی این کشور‌ها از پایگاه‌های نظامی آمریکا، در فهرست حملات دفاعی ایران قرار گرفتند، از جمله اردن که یکی از اصلی‌ترین کشور‌های منطقه است، اخیراً شاهد بودیم که شماری از چهره‌های فرهیخته، سیاسی، اجتماعی و مهم این کشور نسبت به دولت معترض شدند؛ به این وضعیتی که اتفاق افتاده، میزبانی کشورشان از پایگاه‌های آمریکایی و حملاتی که ایران در تلافی این اقدام انجام می‌دهد.‌ می‌خواستم موضع وزارت امور خارجه را نسبت به این تحولی که اتفاق می‌افتد، و اینکه ممکن است دامن همه کشور‌های منطقه را هم در بر بگیرد، یعنی کشور‌هایی که میزبانی پایگاه‌های آمریکایی را می‌کنند، بدانم. گفت: از این موارد زیاد هست؛ مواردی که مردم کشور‌های منطقه، شخصیت‌های آنها، نخبگان فکری و سیاسی و اقشار مختلف، مخالفت خودشان را با حضور نظامی آمریکا در قلمرو کشور‌های خود اعلام کردند.

بقائی افزود: مردم منطقه به‌خوبی می‌دانند که این یک جنگ ظالمانه است که از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه یک کشور مسلمان منطقه صورت گرفته و به‌خوبی از پیامد‌های ادامه این تجاوز نظامی آگاه هستند.‌ می‌دانند که جمهوری اسلامی ایران هیچ خصومتی با هیچ‌یک از کشور‌های منطقه ندارد. می‌دانند که ملت ایران، ملتی صلح‌طلب و به دنبال زندگی مسالمت‌آمیز همراه با احترام متقابل با همه کشور‌های همسایه است و به‌خوبی وضعیت را رصد می‌کنند.

‌سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: می‌دانند که همه آنچه در این پنج ماه اتفاق افتاده، از جمله واکنش دفاعی ایران به اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی، نه علیه ملت‌های منطقه، بلکه علیه مبدأ تجاوز نظامی علیه ایران بوده است؛ لذا طبیعی است که مردمان منطقه، به نحو فزاینده‌ای، با ادامه حضور نظامی آمریکا در این کشور‌ها مخالفت بکنند و از مقاماتشان، از حکومت‌هایشان، مطالبه کنند که آمریکا پایگاه‌هایش را از این کشور‌ها برچیند و ممانعت بکنند از سوءاستفاده آمریکا از حاکمیت ملی آنها برای حمله به یک کشور مسلمان منطقه.

ما به عنوان دستگاه دیپلماسی، امین منافع ملی و امنیت ملی ایران هستیم

بقائی در پاسخ این سؤال که در روز‌های اخیر یکی از جناح‌های سیاسی، شما را مورد انتقاد قرار دادند و گفتند که آقای بقایی اگر سخنگوی یک نهاد نظامی باشد، برای ایشان زیبنده‌تر است. گویا علاقه ایشان به جنگاوری بیشتر از تمایل به دیپلماسی است و هر خبری که به حل‌وفصل جنگ یا کاهش تنش مربوط باشد، بدون درنگ تکذیب می‌کنند. همچنین اعتقاد داشتند که این موضع‌گیری شما شاید به این دلیل باشد که نگران هستید برخی از جریان‌های سیاسی تندرو برآشفته شوند. امروز نیز یکی از وزرای سابق دولت موضع‌گیری داشتند. می‌خواستم نظر شما را درباره این موضوع بدانم. نیز گفت: من خیلی راغب نیستم در مورد خودم صحبت کنم، اما فارغ از شخص سخنگو، نهاد سخنگویی در وضعیتی که اکنون داریم، سخنگوی دستگاه دیپلماسی در زمان جنگ است و نمی‌تواند فارغ از مقتضیات زمان جنگ سخن بگوید یا موضعی اتخاذ کند. ضمن اینکه موضع اعلامی از طرف سخنگو، نظر شخص سخنگو نیست، بلکه بیان موضع وزارت امور خارجه و دستگاه دیپلماسی کشور است.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: این بحث‌ها مدت‌هاست ادامه دارد. ما به همه دیدگاه‌های منتقد احترام می‌گذاریم. آنجایی که قابل استفاده باشد، از آن استفاده می‌کنیم و آنجایی که احیاناً احساس می‌کنیم منصفانه نیست، آن را تحمل می‌کنیم؛ این وظیفه ماست. اما سخنگوی وزارت امور خارجه، کل دستگاه دیپلماسی و تصمیم‌گیران کشور، مجاز نیستند که دچار تصویرسازی‌های فانتزی درباره جنگ و صلح شوند. ببینید، ما را بین جنگ و صلح مخیر نکردند. آمریکا در طلب صلح به ما حمله نکرد. ما در یک جنگ واقعی قرار داریم و در شرایط جنگ باید به لوازم آن پایبند بود.

بقائی خاطرنشان کرد: وزارت امور خارجه به هیچ عنوان مجاز نیست که برای خوشایند جناح‌های سیاسی یا تحت تأثیر جناح‌های سیاسی ــ که همه آنها برای ما محترم هستند ــ موضعی را تعدیل یا تشدید کند. آنچه برای ما مهم است، منافع ملی است. ما به عنوان دستگاه دیپلماسی، امین منافع ملی و امنیت ملی ایران هستیم.

موضوع یمن، به یمنی‌ها مربوط است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به این پرسش که این روز‌ها برخی جریان‌های رسانه‌ای، با استناد به عملیات مستقل انصارالله یمن و همچنین ادعای اثبات‌نشده حمله پهپادی مقاومت عراق به تأسیسات نفتی عربستان سعودی، انگشت اتهام را به سمت ایران گرفته‌اند و مدعی هستند که این ایران است که به دنبال گشودن جبهه‌های جدید و گسترش جغرافیایی جنگ است. پاسخ شما به این اتهام چیست؟ نیز گفت: من مطمئنم کسانی که این موضوع را مطرح می‌کنند، آگاهانه درصدد وارونه جلوه دادن واقعیات هستند. پنج ماه زمان زیادی نیست که انسان دچار فراموشی شود. ما پنج ماه قبل، در نهم اسفند، با جنایت تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه شدیم. آیا ایران جبهه گشود؟ از روز اول جنگ تحمیلی، آمریکا و رژیم صهیونیستی از قلمرو و امکانات کشور‌های منطقه برای اقدام علیه ایران استفاده کردند. آیا ما جبهه‌ها را گسترش دادیم؟

بقائی افزود: موضوع یمن، موضوعی است که به یمنی‌ها مربوط می‌شود. ما موضع خود راجع به یمن را اعلام کرده‌ایم. یمن مدت‌هاست که تحت محاصره ظالمانه قرار داشته است. ما بار‌ها گفته‌ایم که راه‌حل یمن باید از مسیر گفت‌و‌گو و بر اساس نقشه راهی که مدت‌ها قبل بین طرف‌های مربوط مورد تفاهم قرار گرفته، حل‌وفصل شود؛ لذا اینکه بخواهند هر موضوعی را به جنگی که علیه جمهوری اسلامی ایران تحمیل کردند متصل کنند، صرفاً بهانه‌ای برای فرار از پاسخگویی و نشانه استیصال است. مشکل را خودشان شروع کردند. آتشی که برافروختند، قاعدتاً مسری است. نمی‌توانید در یک جا علیه یک کشور آتش‌افروزی کنید و بعد انتظار داشته باشید که آتش فقط به نقطه‌ای که مدنظر شما بوده محدود بماند.

مسئولیت هر آنچه در منطقه و فراتر از منطقه در حال رخ دادن است، منحصراً متوجه آمریکا، به‌عنوان آغازکننده این تجاوز نظامی، و البته همه کسانی است که به انحای مختلف، متأسفانه تصمیم گرفتند در مقام همدست متجاوزان عمل کنند.

جنایات رژیم صهیونیستی علیه کل منطقه ادامه دارد

اسماعیل بقائی در پاسخ این سئوال که ما تقریباً هر روز شاهد تجاوز رژیم غاصب صهیونیستی به جنوب لبنان هستیم. نظر وزارت امور خارجه را در این باره می‌خواستم بدانم. یک نکته هم می‌خواستم عرض کنم که سؤال نیست، چون پاسخ کامل را دادید. امروز خبرگزاری الجزیره درباره ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا اعلام کرده است که طرف پاکستانی و طرف قطری نمایندگانی را برای این مذاکرات اعزام می‌کنند و این نمایندگان نیز در این مذاکرات حضور خواهند داشت. آیا این موضوع را تأیید می‌کنید؟ نیز گفت: من از چنین چیزی مطلع نیستم. عرض کردم خدمتتان که ما نه قرار است ظرف این روز‌ها میزبان هیئتی از بیرون باشیم و نه قرار است خودمان مهمان جایی باشیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: جنایات رژیم صهیونیستی علیه کل منطقه ادامه دارد. شما به یک واقعیت اشاره کردید. ظرف روز‌های اخیر، تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی علیه غزه ادامه داشته است. نسل‌کشی، علیرغم اینکه حدود ۱۰ ماه پیش ظاهراً آتش‌بسی اعلام کردند، همچنان ادامه دارد. در طول همین مدت ۱۰ ماهه، حداقل ۱۲۰۰ فلسطینی به شهادت رسیده‌اند. طی همین دو روز گذشته نیز ۳۰ فلسطینی در غزه به شهادت رسیدند. در لبنان نیز، همان‌طور که اشاره کردید، تعرضات مرزی رژیم صهیونیستی ادامه دارد. این وضعیت فقط مربوط به ذات رژیم صهیونیستی نیست، بلکه ناشی از ادامه همکاری و حمایت همه‌جانبه آمریکا از رژیم صهیونیستی است.

بقائی تاکید کرد: مسئولیت کل منطقه و جامعه جهانی روشن است. متأسفانه سازمان ملل متحد و دولت‌های مختلف تاکنون در قبال یک نسل‌کشی آشکار، بی‌عملی پیشه کرده‌اند و این عادی‌سازی جنایت، عادی‌سازی شنیع‌ترین جنایات بین‌المللی، از جمله نسل‌کشی، واقعاً شرم‌آور است. هم سازمان همکاری اسلامی و هم کشور‌های منطقه باید توجه خود را معطوف بزرگ‌ترین مسئله منطقه، جهان اسلام و دنیا بکنند. متأسفانه می‌بینیم که توجهات از مهم‌ترین موضوع دنیا، یعنی ادامه امحای استعماری در فلسطین اشغالی و تداوم اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه لبنان، منحرف شده است.

رابطه ما با ونزوئلا مبتنی بر احترام متقابل، منافع مشترک دو ملت بوده

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سؤال که با توجه به احضار سفیر کشورمان در ونزوئلا، در پی برخی اظهارنظرها، از جمله سخنانی مبنی بر اینکه «ایران، ونزوئلا نیست»، آینده روابط تهران ـ کاراکاس را با توجه به تحولات صورت‌گرفته در آن کشور چگونه ارزیابی می‌کنید؟ نیز گفت: رابطه ما با ونزوئلا همواره رابطه‌ای مبتنی بر احترام متقابل، منافع مشترک دو ملت بوده و سابقه‌ای که در رابطه بین ایران و ونزوئلا وجود دارد، مؤید نکته‌ای است که بنده عرض کردم.

در رابطه با هر کشوری ممکن است گاهی سوءبرداشت‌ها و سوءتفاهم‌هایی پیش بیاید که قاعدتاً توضیحات لازم داده می‌شود و اینها موضوعاتی نیست که بتواند در روند روابط دو کشوری که سابقه روابط طولانی‌مدت و محترمانه با هم داشته‌اند، اثر منفی بگذارد.

ما منش و روش خودمان را داریم

اسماعیل بقائی در جواب این سؤال که در بین برخی جریان‌های سیاسی، این نقد به دستگاه دیپلماسی مطرح می‌شود که وزارت امور خارجه و سخنگویان حوزه سیاست خارجی، در واکنش به مواضع تند و بعضاً توهین‌آمیز آمریکایی‌ها، هم‌سطح آنها یا به‌صورت سریع واکنش نشان نمی‌دهند. پاسخ شما به این رویکرد و این نقدی که مطرح می‌کنند چیست؟ نیز گفت: ببینید، اجازه بدهید ما ایرانی بمانیم. ما منش و روش خودمان را داریم و فکر نمی‌کنم که لازم باشد از گفتار ناپسند یا رفتار دیگران الگوبرداری کنیم. گاهی اوقات خوب است اجازه بدهید دیگران با کلمات بازی کنند و شما در عرصه عمل، کار خود را به پیش ببرید. به قول عبید زاکانی: «فعل و عمل ما را راست و دعوی ایشان را هیچ.»

رابطه ما با چین، رابطه‌ای بسیار مهم در حوزه های مختلف است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سؤال که جنابعالی به همکاری ایران و چین اشاره کردید، اما سؤال من مشخصاً درباره همکاری نظامی ایران و چین است. طی روز‌های گذشته اخباری در رسانه‌های بین‌المللی منتشر شده مبنی بر اینکه ایران در آستانه دریافت ۳۰۰ تا ۴۰۰ سامانه پدافندی کوتاه‌برد است. آیا همکاری دفاعی ایران و چین در قالب توافقات پیشین در حال گسترش است، یا چنین ادعا‌هایی را باید در جهت تلاش برای تغییر موازنه دفاعی در منطقه تحلیل کرد. نیز گفت: حتماً انتظار ندارید که من در این مورد تحلیلی ارائه بدهم. به‌طور کلی، می‌توانم خدمتتان عرض کنم که رابطه ما با چین، رابطه‌ای بسیار مهم است. در حوزه‌های مختلف، بر مبنای توافق چارچوبی که داریم، توافق شراکت راهبردی، و همین‌طور بر اساس تفاهم‌نامه‌های مختلفی که از قبل در حوزه‌های مختلف تجاری و اقتصادی وجود داشته است، همکاری می‌کنیم. هر وقت هم لازم باشد برای موضوعاتی که نیاز است تفاهم جدیدی ابتکار یا تمهید شود، حتماً این کار را انجام می‌دهیم.

اصرار آمریکا بر انهدام همه هنجار‌ها و قواعد حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه

اسماعیل بقائی در جواب این سئوال که شما در ابتدای صحبت‌های خود به حمله آمریکا به جزیره قشم اشاره کردید که منجر به شهادت سه تن از هموطنان ما شد. می‌خواستم بپرسم به نظر شما چرا آمریکا به حمله به مناطق مسکونی و غیرنظامی روی آورده است؟ تحلیل شما از این موضوع چیست؟ همچنین، آیا این جنایت در مجامع بین‌المللی پیگیری خواهد شد؟ نیز گفت: متأسفانه این به عادت آمریکا تبدیل شده است. این اولین بار نبود. اگر خاطرتان باشد، آمریکا جنگ تحمیلی را با حمله به اماکن و اهداف غیرنظامی و مسکونی ما آغاز کرد. حمله به محل اقامت رهبران ما، خود، از منظر حقوق بین‌الملل یک حمله مشروع نبود. حمله به محل اقامت شهید ما و حمله به محل اقامت سایر بزرگان ما نباید ما را از این واقعیت دور کند که کل اقدامات آمریکا که در این پنج ماه انجام شده، مصداق جنایت جنگی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه افزود: اما به‌صورت مشخص و شاخص، در روز ۹ اسفند، همزمان با حمله به تهران و محل اقامت رهبران ایران، به مدرسه شجره طیبه میناب حمله شد، به ورزشگاه لامرد حمله شد. همه اینها مناطق غیرنظامی و مسکونی بودند. در طول این پنج ماه نیز این اقدامات ادامه پیدا کرده است؛ حمله به برج دیده‌بانی چابهار و سایر تأسیساتی که منحصراً برای استفاده‌های غیرنظامی و مدنی است. اینها نشانگر اصرار آمریکا بر انهدام همه هنجار‌ها و قواعد حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه است؛ قواعدی که به مدت ۷۰ تا ۸۰ سال مبنای روابط بین‌المللی، به‌ویژه در زمان جنگ، بوده‌اند. من توجه شما را جلب می‌کنم به اعتراف صریح مقامات آمریکایی از ابتدای بروز جنگ، مبنی بر اینکه هیچ قاعده‌ای را مدنظر قرار نخواهند داد. وزیر جنگ آمریکا صریحاً اعلام کرد: «No Mercy, No Quarter»؛ یعنی «نه رحم و مروتی در کار خواهد بود و نه به کسی امان داده خواهد شد.» نفس بیان چنین عبارتی، خود نشان‌دهنده قصد و نیت ارتکاب جنایت جنگی است.

بقائی افزود: این مطالب را عرض کردم تا جامعه جهانی و تک‌تک دولت‌ها متوجه باشند که در قبال نقض‌های فاحش حقوق بشردوستانه بین‌المللی مسئولیت دارند. طبق معاهدات ژنو ۱۹۴۹، همه کشور‌ها متعهد شده‌اند که نه‌تنها حقوق جنگ را رعایت کنند، بلکه رعایت آن را نیز از سوی طرف‌های درگیر در جنگ تضمین کنند. بنابراین، آنچه آمریکا در قشم، میناب و لامرد انجام می‌دهد، همگی مصداق جنایت جنگی است و همه کشور‌ها مجاز، بلکه مکلف هستند جنایتکاران را پاسخگو کنند. قطعاً ما از هر ابزار موجود در سطح بین‌المللی برای پاسخگو کردن عاملان و آمران این جنایت‌ها استفاده خواهیم کرد.

بر اساس شواهد و اقرار رئیس جمهور اوکراین حمله به کشتی تاری ایرانی عامدانه بوده است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سؤال که در ابتدا اشاره کردید در ارتباط با حمله اوکراین به کشتی تجاری ایران در آب‌های روسیه بپرسم. ایران بعد از اینکه این اتفاق افتاد اعلام کرد که این، در حقیقت، جنایت است و پاسخ خواهد داد؛ اما در ادامه شاهد گفت‌وگوی وزیران امور خارجه ایران و اوکراین بودیم و آقای عراقچی، بعد از این گفت‌و‌گو، موضعی گرفتند و گفتند که وزیر امور خارجه اوکراین اعلام کردند این اتفاق عامدانه نبوده است. همچنین در بحث موضوع خسارت نیز تأکید کردند.‌ می‌خواستم بپرسم آیا بر اساس این گفت‌وگوی تلفنی، ایران از پاسخ به این اقدام دیگر خودداری می‌کند؟ آیا بحث خسارت و غرامت را پیگیری می‌کند؟ و کلاً چه اقدامی می‌خواهد انجام بدهد که دیگر این اتفاق از سوی اوکراین تکرار نشود؟ چرا که گفته می‌شود قبلاً هم این اتفاق تکرار شده و انجام شده بود. گفت: بله، مقامات اوکراینی، در تماسی که هم مستقیماً با وزیر امور خارجه داشتند و هم در پیام‌هایی که به ما دادند، تأکید داشتند که این اقدام غیرعمد بوده است. اما شواهد و قرائن خیلی روشن، از جمله بیان صریح رئیس‌جمهور اوکراین، حکایت از این دارد که این حمله عامدانه بوده است.

بقائی افزود: ما توضیحات مقام‌های اوکراینی را شنیدیم و منتظر هستیم که ببینیم در عمل آیا اقدامی صورت خواهند داد که مؤید و تأییدکننده ادعایشان مبنی بر غیرعمد بودن این جنایت بوده یا خیر. ما قطعاً هر اقدامی که لازم باشد انجام خواهیم داد؛ هم برای پاسخگو کردن اوکراین و هم برای اطمینان از اینکه چنین خطا و جنایتی، دیگر بار از طرف اوکراینی سر نزند.

تفاهم نامه ایران و عمان برای تفاهم بر سر مسیر تردد ایمان کشترانی بین ایران و عمان

اسماعیل بقائی در پاسخ این پرسش که شما در رابطه با تفاهم‌نامه‌ای که بین ایران و عمان در حال امضا شدن است، در ابتدای صحبت‌هایتان توضیحاتی فرمودید. می‌خواستم بدانم آیا سازوکاری برای تعیین یا دریافت عوارض از شناور‌ها و در واقع کشتی‌ها نیز در این تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده است؟ همچنین، آیا ممکن است این تفاهم‌نامه در واقع آغاز مذاکرات با آمریکا یا بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد باشد یا خیر؟ گفت: همان‌طور که عرض کردم، این مذاکرات برای تفاهم بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی بین ایران و عمان است. اینکه آیا این مرحله و این فرایند می‌تواند متصل به فرایندی دیگر شود که منجر به کاهش تنش در منطقه شود، باید مقداری منتظر بمانیم. از آنجا که محتوای این تفاهم‌نامه هنوز در حال مذاکره است، اجازه بفرمایید من به همین توضیحاتی که دادم اکتفا کنم.

بقائی افزود: اما قاعدتاً در هر تفاهمی راجع به تردد کشتیرانی بین دو دولت ساحلی، حتماً همه موضوعاتی که به حاکمیت و حقوق حاکمیتی دو کشور مربوط می‌شود، همچنین مسائل امنیت ملی، منافع ملی و موضوعات مربوط به خدمات دریایی، مورد توجه قرار می‌گیرد.

اکنون از یک کریدور صحبت می‌کنیم که مسیر رفت‌وبرگشت خواهد داشت، نه از دو یا سه مسیر مجزا

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که در ارتباط با این موضوع، عمان نقل‌قولی را مطرح کرده است. ما شنیدیم که معاون حقوقی وزیر امور خارجه گفتند قرار است مسیر جدیدی در تنگه هرمز ایجاد شود که دو بخش شمال و جنوب دارد. شما نیز دیشب در گفت‌و‌گو با شبکه خبر اعلام کردید که باید مسیری وجود داشته باشد که تأمین‌کننده حقوق حاکمیتی هر دو طرف باشد، نه صرفاً مسیر شمالی یا جنوبی. اگر ممکن است، درباره جزئیات این موضوع توضیح بیشتری بفرمایید. آیا یک مسیر مدنظر است یا دو مسیر جداگانه؟ آیا در این حد، جزئیات آن مشخص شده است؟ گفت: اگر خاطرتان باشد، ما طبق بند ۵ یادداشت تفاهم خاتمه جنگ، در ۲۸ خردادماه پذیرفتیم که مدیریت آتی تنگه هرمز را تدبیر کنیم و از همان روز نخست نیز کارمان را آغاز کردیم. ۳۰ روز هم فرصت داشتیم تا میزان تردد کشتیرانی در تنگه هرمز را به روز‌های قبل از جنگ بازگردانیم. ما با جدیت، تعهد و مسئولیت‌پذیری، وظایف خود را انجام می‌دادیم.

بقائی افزود: متأسفانه آمریکا اجازه نداد حتی این ۳۰ روز منقضی شود. در روز بیست‌ویکم و بیست‌ودوم، حملات گسترده‌ای را علیه جمهوری اسلامی ایران انجام داد و به‌ناگاه، به بهانه حادثه دیدن چند کشتی در تنگه هرمز، اعلام کرد که it is over همه‌چیز تمام شده است. همه تعهدات خود را نقض کرد، محاصره دریایی غیرقانونی را بازگرداند، مجوز فروش نفت ایران را لغو کرد و سایر تعهداتی را که طبق تفاهم‌نامه پذیرفته بود، تقریباً یکجا ملغی اعلام کرد. پس از آن نیز شرایط متشنج‌تر از قبل شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: آنچه ما تعهد کرده بودیم و در حال انجام آن بودیم، این بود که کشتی‌ها از مسیر امنی که هیچ مشکلی برای آنها ایجاد نشود، تردد کنند. از دو تا سه روز بعد از تفاهم ۲۸ خرداد، یعنی یک روز پس از سفر وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه و امضای بیانیه مشترک با وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس، با تلاش یک‌سویه آمریکا برای باز کردن مسیر جنوبی از آب‌های عمان مواجه شدیم. این اقدام هم خلاف بند ۵ یادداشت تفاهم بود و هم از حیث ملاحظات زیست‌محیطی، مسیری ناامن و خطرناک محسوب می‌شد و همچنین تهدیدی علیه امنیت ملی ایران ایجاد می‌کرد.

بقائی خاطرنشان کرد: ما در بیانیه توضیح دادیم که کشتی‌هایی که از این مسیر تردد می‌کردند، تحت فشار سنتکام، با ارعاب طرف آمریکایی و متأسفانه با همراهی و همدستی برخی از کشور‌های منطقه حرکت می‌کردند. برخی از آنها حتی حامل تجهیزات نظامی بودند و در پناه این کشتی‌های غول‌پیکر، بعضاً ناوچه‌هایی نیز تردد می‌کردند. این موضوع هم با کلیت تفاهم و هم با تک‌تک بند‌های آن در تعارض بود؛ زیرا تعهد ما فراهم کردن مسیر امن برای تردد کشتی‌های تجاری بود و قرار نبود تنگه هرمز برای استفاده‌های نظامی مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت: در این مدت، مذاکرات حول این محور بوده است که مسیر جنوبی، که از آب‌های عمان می‌گذرد، و مسیر شمالی، که از آب‌های سرزمینی ایران عبور می‌کند، به یک مسیر بینابین تبدیل شود که تأمین‌کننده ملاحظات و منافع هر دو دولت ساحلی باشد. بنابراین، اکنون از یک کریدور صحبت می‌کنیم که مسیر رفت‌وبرگشت خواهد داشت، نه از دو یا سه مسیر مجزا. این مسیر میانی، به‌صورت موقت، قرار است مورد استفاده قرار گیرد تا زمانی که درباره مسیر ثابت، به‌عنوان جایگزین آنچه در ادبیات کشتیرانی بین‌المللی به عنوان TSS شناخته می‌شود، توافق حاصل شود و جایگزین مسیر قدیمی شود.

پیامدهای اقدامات خرابکارانه اوکراین در عراق متوجه کل منطقه

اسماعیل بقائی در پاسخ این سئوال که اخیراً مقامات امنیتی عراق اعلام کردند که چندین گروه تحت حمایت اوکراین در داخل عراق دست به فعالیت‌های خرابکارانه می‌زدند و آنها را بازداشت کرده‌اند. این گروه‌ها همچنین متهم به حمله به تأسیسات نفتی عراق شده‌اند. در مقابل، مشاور امنیت ملی عراق، آقای قاسم الاعرجی، به‌صراحت اعلام کرده است که بازداشت‌شدگان اعتراف کرده‌اند برای اوکراین کار می‌کردند و افزوده است که اوکراین حاکمیت عراق را نقض کرده است. نظر جمهوری اسلامی ایران درباره این موضوع چیست؟ نیز گفت: این موضوع باعث نگرانی است. اینکه طرفی که درگیر یک منازعه چهارساله در منطقه‌ای دیگر است و متأسفانه سابقه نیز نشان می‌دهد که برای جلب توجه طرف‌های مختلف و جلب حمایت، کار‌های نامتعارفی انجام داده است، اکنون بخواهد در منطقه ما به‌نوعی در راستای عملیات‌های پرچم دروغین حرکت کند، برای همه کشور‌های منطقه هشدارآمیز است.

ما در این رابطه با دوستان عراقی در ارتباط و در تماس هستیم؛ زیرا فکر می‌کنیم هرگونه ناامنی در عراق، چه علیه امنیت ملی عراق و چه علیه کشور‌های همسایه، پیامد‌های آن می‌تواند متوجه کل منطقه، از جمله جمهوری اسلامی ایران، شود.

ناامنی علیه یک کشور منطقه، خواه‌ناخواه به بقیه منطقه نیز سرایت می‌کند.

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که برخی رسانه‌های غربی گزارش دادند که در مقطع اخیر، با توجه به تهدیدات ترامپ، عربستان سعودی و برخی کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس، به دلیل نگرانی از تبعات حمله به ایران و آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی در کشور‌های خودشان، در واقع برای کاهش تنش با آمریکا در تماس بودند. آیا ایران هم در این زمینه رایزنی و پیام مستقیم میان ایران و کشور‌های منطقه داشته است یا نه؟ نیز گفت: ما با کشور‌های منطقه همیشه در تماس هستیم. از همان اولین روز‌های جنگ تحمیلی، به‌صورت منظم در تماس بودیم.

بقائی افزود: در پاسخ به یک سؤال دیگر عرض کردم که دانایان منطقه به‌خوبی می‌دانند که امنیت در منطقه تجزیه‌ناپذیر است. ناامنی علیه یک کشور منطقه، خواه‌ناخواه به بقیه منطقه نیز سرایت می‌کند. این را هم به‌خوبی دریافتند که حضور نظامی آمریکا، ناامن‌ساز و ثبات‌زدا است و طبیعتاً همه کسانی که واقعاً صادقانه به دنبال برقراری امنیت هستند، تلاش کنند که مانع از تشدید درگیری‌ها بشوند. ولی همان‌طور که عرض کردم، نهایتاً آنچه که ما را در برابر دشمنی و شرارت دشمن بیمه می‌کند، توانایی و اقتدار خودمان است.

تفاهم‌نامه را ما نقض نکردیم؛ این آمریکا بود که تفاهم را نقض کرد

اسماعیل بقائی در جواب این پرسش که آقای رئیس‌جمهور دیشب تفاهم‌نامه پایان جنگ اسلام‌آباد را مرکز ثقل روابط خارجی کشور در آینده توصیف کردند و گفتند که باید تلاش شود دشمن به تعهدات خود در تفاهم‌نامه بازگردد. من از پاسخی که به دو سه سؤال اول دادید، این‌گونه برداشت کردم که گویا هیچ تبادل پیام و صحبتی درباره بازگشت به تفاهم‌نامه از سوی آمریکا وجود ندارد. لطفاً توضیح دهید وضعیت تبادل پیام‌ها چگونه است؟ آیا شروطی برای آمریکا گذاشته شده است که تفاهم‌نامه مجدداً اجرایی شود یا خیر؟ نیز گفت: تفاهم‌نامه را ما نقض نکردیم؛ این آمریکا بود که تفاهم را نقض کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه افزود: من در پاسخ به سؤال خبرنگار صدا و سیما سعی کردم مقداری توضیح بدهم. در بیانیه خود نیز به تفصیل توضیح دادیم که در شانزدهم و هفدهم تیرماه چه اتفاقی افتاد؛ اینکه آمریکا در واکنشی به‌شدت نامتناسب، نسبت به ادعایی که هنوز هم اثبات نشده و واقعاً مشخص نیست ماجرا چه بوده، به‌ناگاه اعلام کرد که هیچ‌یک از تعهدات خود را اجرا نخواهد کرد. تکلیف کاملاً روشن است. ما در هیچ تفاهمی پیشگام در نقض نبوده‌ایم و بنابراین، اگر بخواهیم از یک تعبیر فوتبالی استفاده کنیم، از مدت‌ها قبل توپ در زمین آمریکا افتاده است.

روند مذاکرات با عمان رو به جلو بوده است

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سئوال که با توجه به گزارش‌هایی مبنی بر حمایت و استقبال برخی کشور‌های عربی از تفاهم در حال شکل‌گیری میان ایران و عمان، آیا این موضوع صحت دارد؟ همچنین درباره مذاکرات میان رژیم صهیونیستی و لبنان که در رم در حال برگزاری است، جمهوری اسلامی ایران این روند را چگونه ارزیابی می‌کند؟ آیا این مذاکرات، محتوای یادداشت اسلام‌آباد را دور می‌زند؟ ارزیابی ایران از این مسئله چیست؟ نیز گفت: در مورد اینکه برخی از کشور‌های منطقه نسبت به مذاکرات در حال انجام بین ایران و عمان ابراز خوش‌بینی کرده‌اند، همان‌گونه که قبلاً نیز عرض کردم، روند مذاکرات رو به جلو بوده است و ما و عمان درباره توافق بر سر مسیر جدید، گفت‌و‌گو‌های خوبی داشته‌ایم.

بقائی افزود: در این هفت، هشت روز، نقشه‌هایی میان طرفین تبادل شده و متخصصان و مراجع ذی‌ربط جمهوری اسلامی ایران درباره آن بحث و بررسی کرده‌اند. ما امیدواریم هم کشور‌های منطقه و هم بازیگران خارج از منطقه، این رویکرد بسیار مسئولانه جمهوری اسلامی ایران را قدر بدانند و تلاش کنند در این مسیر، رویکردی سازنده داشته باشند و اجازه دهند روند گفت‌و‌گو‌ها میان ایران و عمان به‌صورت منطقی به پیش برود. در مورد مباحث مرتبط با رژیم صهیونیستی و لبنان نیز باید گفت در هر تعاملی با رژیم صهیونیستی، نمی‌توان رویکردی جز رویکرد بدبینانه اتخاذ کرد؛ زیرا تجربه نشان داده است که رژیم صهیونیستی به هیچ‌یک از قول‌وقرار‌هایی که گذاشته و به هیچ‌یک از تعهداتی که داده، پایبند نبوده است.

تصویب این کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر از سوی جمهوری اسلامی ایران، به منزله لازم‌الاجرا شدن آن خواهد بود

اسماعیل بقائی در جواب این سئوال که سؤال من درباره کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر است. شما هفته گذشته اعلام کردید که کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر برای تصویب به مجلس ارسال شده است. اول اینکه لطفاً بفرمایید چه بازه زمانی برای تصویب نهایی این سند می‌توانید اعلام کنید؟ به نظر شما این روند چقدر زمان خواهد برد؟ همچنین، آیا همه نکاتی که باعث تعویق این پرونده برای تصویب در مجلس شده بود، اکنون حل شده است یا خیر؟ نکته دیگری که می‌خواهم مطرح کنم، درباره علت ارائه این کنوانسیون به مجلس برای تصویب در شرایط کنونی است. آیا ممکن است حمله‌ای که از سوی اوکراین به کشتی ایرانی در دریای خزر انجام شد، موجب شده باشد که ایران تمایل پیدا کند این کنوانسیون زودتر به تصویب برسد؟ نیز گفت: این کنوانسیون، همان‌طور که می‌دانید، در سال ۱۳۹۷ میان پنج کشور ساحلی خزر امضا و نهایی شد. ما در این مدت بررسی‌های بسیار دقیق حقوقی، سیاسی و سایر جنبه‌های آن را انجام دادیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: این کنوانسیون در تاریخ ۳۱ تیر ۱۴۰۵ در هیئت دولت تصویب شد و پس از آن به مجلس شورای اسلامی ارسال شد. تلاش بر این است که در اولین فرصت، مراحل تصویب آن در مجلس انجام شود. طبیعتاً وقتی می‌خواهیم به یک سند مهم بین‌المللی ملحق شویم که هم ابعاد حقوقی دارد، هم ابعاد سیاسی و هم ابعاد امنیتی، باید با دقت و با در نظر گرفتن همه ابعاد آن تصمیم‌گیری کنیم. این روند انجام شده است و فکر می‌کنیم تصویب این سند در مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران، زمینه را هم برای همکاری میان کشور‌های ساحلی خزر و هم برای جلوگیری از سوءاستفاده‌هایی که ممکن است بازیگران خارج از منطقه خزر درباره این پهنه آبی در نظر داشته باشند، فراهم می‌کند.

بقائی خاطرنشان کرد: از جمله اینکه در این کنوانسیون، هرگونه حضور نظامی کشور‌های خارج از منطقه منع شده است. همچنین برخی از موضوعاتی که در افکار عمومی ما به‌عنوان نگرانی مطرح بوده، از جمله تعیین حدود دریایی و خط مبدأ دریایی، از موضوعاتی است که در این کنوانسیون به آنها پرداخته نمی‌شود. موضوع تعیین خط مبدأ قرار است در چارچوب دیگری درباره آن گفت‌و‌گو شود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: در یک جمع‌بندی کلی، فکر می‌کنیم تصویب این کنوانسیون از سوی جمهوری اسلامی ایران، که به منزله لازم‌الاجرا شدن آن خواهد بود، زیرا برای اجرایی شدن این کنوانسیون لازم بوده است که هر پنج کشور ساحلی آن را تصویب کنند، زمینه مناسبی را برای تقویت همکاری و اعتماد میان پنج کشور عضو این کنوانسیون فراهم خواهد کرد.

ما حمله آمریکا و عربستان سعودی را به عراق محکوم کردیم

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این سؤال که در روز‌های اخیر شاهد تشدید تنش در منطقه، به‌ویژه در عراق، بودیم. آمریکا و عربستان سعودی حملاتی را علیه برخی مواضع در عراق انجام دادند. با توجه به اینکه تعداد زیادی از زائران ایرانی و زائرانی از کشور‌های مختلف در عراق حضور دارند و امنیت آنها به خاطر این حملات به خطر می‌افتد، واکنش وزارت امور خارجه به این تجاوزات چیست؟ گفت: ما در بیانیه‌ای این حمله آمریکا و عربستان سعودی را محکوم کردیم. به طرق مختلف، از جمله از طریق مبادی رسمی دیپلماتیک، مراتب اعتراض شدید خود را به طرف سعودی اعلام کردیم.

بقائی افزود: البته طرف سعودی در این زمینه توضیحاتی داده، اینکه گفتند آنها مشارکتی نداشتند؛ ولی به هر حال آنچه که مسلم است، این جنایت ناشی از یک عملیات مشترک بوده با آمریکا و چند نفر از شهروندان عزیز ایرانی در جریان این جنایت به شهادت رسیدند. جا دارد اینجا مجدداً هم به خانواده‌های شهید ایرانی و هم به خانواده‌های شهید عراقی تسلیت عرض بکنم.

سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: قطعاً امنیت عراق، حفظ حاکمیت ملی عراق و حفظ جان شهروندان عراقی برای ما مهم است؛ خصوصاً در ایام اربعین که صد‌ها هزار زائر کربلا، هم از عراق و هم از اقصی نقاط جهان، عازم عتبات هستند؛ و این جنایت خودش گویاست که طرف آمریکایی با هر آنچه که برای ما تقدس و ارزش دارد، مشکل دارد؛ چون قبلاً هم، مسیر ریلی به سمت مشهد مقدس را مورد تعرض قرار دادند. 

مسئله یمن یک مسئله انسانی و مرتبط با حاکمیت ملی یک کشور است

اسماعیل بقائی در جواب این پرسش که اخیرا عربستان با پاکستان ائتلافی را تشکیل داده تا در برابر تهدید‌های یمن در امان باشند. موضع شما راجع به این ائتلاف‌ها چیست؟ نیز گفت: اجازه بدهید در مورد آنچه تحت عنوان «ائتلاف» مشهور شده و مسبوق به سابقه است، عرض کنم که حدود ۱۰ سال قبل نیز چنین ائتلافی تشکیل شد و ناکارآمدی آن به اثبات رسید.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: موضوع یمن قرار نیست با چنین ائتلاف‌هایی حل شود. مسئله یمن یک مسئله انسانی و مرتبط با حاکمیت ملی یک کشور است. ما باید تلاش کنیم برای ایجاد ائتلاف‌هایی برای صلح، نه ائتلاف‌هایی برای آزار رساندن به کشور‌های اسلامی منطقه. بار‌ها گفته‌ایم که مسئله یمن باید از طریق گفت‌و‌گو و بر اساس نقشه راهی که درباره آن تفاهم شده است، حل شود و در این زمینه نیز همواره آمادگی خود را برای کمک به پیشبرد این روند اعلام کرده‌ایم.

اقدام آمریکا در تعرض به کشتیرانی تجاری ایران، اعم از حملات مستقیمی که هر از چند گاهی انجام داده یا تحریم کردن و ارعاب آنها، مصداق دزدی دریایی است

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ این سئوال که با توجه به اعمال دور جدید تحریم‌های آمریکا علیه ۱۰ نهاد و ۸ کشتی مرتبط با ایران، موضع تهران چیست؟ وزارت امور خارجه چه ارزیابی‌ای از اهداف واشنگتن در شرایط کنونی دارد و آیا این اقدام بر روند دیپلماسی تأثیر خواهد داشت. نیز گفت: اقدام آمریکا در تعرض به کشتیرانی تجاری ایران، اعم از حملات مستقیمی که هر از چند گاهی انجام داده یا تحریم کردن و ارعاب آنها، مصداق دزدی دریایی است. البته وقتی می‌گوییم دزدی دریایی، قرار نیست طرف‌های آمریکایی ظاهراً شرمنده شوند؛ چراکه صراحتاً اعلام کرده‌اند که شبیه دزدان دریایی عمل می‌کنند و به آن نیز افتخار کرده‌اند.

بقائی افزود: این اقدامات صرفاً خصومت و عداوت آمریکا با ملت ایران را نشان می‌دهد و بیانگر این واقعیت است که آمریکا کماکان بر مسیر تقابل با ایران پافشاری می‌کند، علی‌رغم همه ادعا‌هایی که می‌شنوید مبنی بر اینکه دیپلماسی نیز برای آنها اهمیت دارد. طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران نیز متقابلاً هر اقدامی را که برای صیانت از منافع ملی خود لازم باشد، اتخاذ خواهد کرد.

از شکل‌گیری ترتیبات و سازمان‌های بین‌المللی و چندجانبه که تأمین‌کننده منافع کشور‌های در حال توسعه باشند، استقبال می‌کنیم

اسماعیل بقائی در جواب این سئوال که هفته گذشته، سند عضویت ایران در سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی (وایکو) توسط سفیر ایران در چین امضا شد. چه آینده‌ای را برای روابط بین ایران و چین در حوزه هوش مصنوعی، همکاری‌های فناورانه و همچنین تأثیر آن بر روابط اقتصادی دو طرف پیش‌بینی می‌کنید؟ نیز گفت: این سازمان، یک سازمان چندجانبه است. ما به‌طور کلی از شکل‌گیری ترتیبات و سازمان‌های بین‌المللی و چندجانبه که تأمین‌کننده منافع کشور‌های در حال توسعه باشند، استقبال می‌کنیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: فکر می‌کنیم این ابتکار می‌تواند به شکستن انحصار در یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که با همه جنبه‌های زندگی بشر در ارتباط است، کمک کند. حتماً از این فرصت و از این چارچوب برای تقویت همکاری‌ها با چین و سایر کشور‌های عضو این تشکیلات جدید استفاده خواهیم کرد.

رژیم صهیونیستی همچنان بر هدف‌های استعماری خود در فلسطین اشغالی اصرار دارد

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که خبر‌های منتشرشده مبنی بر اینکه حماس با واگذاری سلاح موافقت کرده، موضع ایران نسبت به این موضوع چیست؟ نیز گفت: البته خبر‌ها ضد و نقیض است. شرط و شروط مقاومت فلسطین را هم حتماً دیدید؛ ولی به‌طور کلی من همان پاسخی را که به یکی دیگر از همکاران شما دادم را باید تکرار بکنم و آن این است که رژیم صهیونیستی اساساً به هیچ معاهده و به هیچ تفاهمی پایبند نبوده و از این ابزار، از توافق‌هایی که هر از مدتی با وساطت برخی ایجاد می‌شود، استفاده کرده برای تداوم مسیر نسل‌کشی.

بقائی افزود: آماری که خدمت شما دادم را در ذهنتان مرور بکنید. اضافه بکنید به آماری که در این سه سال در رابطه با کشتار مردم فلسطین منتشر شده؛ فقط ۶۱ هزار نفر کودک فلسطینی یتیم شدند، نزدیک به ۳۰۰۰ خانواده فلسطینی به طور کلی به شهادت رسیدند. این جنایات گویای این واقعیت است که رژیم صهیونیستی همچنان بر هدف‌های استعماری خود در فلسطین اشغالی اصرار دارد و طبیعتاً در این شرایط، مقاومت فلسطین و ملت فلسطین برای ادامه حیات خودشان هیچ ابزاری ندارند جز مقاومت برای کسب حق تعیین سرنوشت.

ضربات دفاعی ایران، علیه پایگاه‌ها و مبادی حمله به ایران است

اسماعیل بقائی در جواب این سئوال که بعد از گفت‌و‌گو‌هایی که آقای عراقچی با مقامات پاکستان، ترکیه و عربستان داشتند، مبنی بر اینکه ایران به کشور‌هایی که بخواهند از حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت یا در آن مشارکت کنند، پاسخ قاطع و جدی خواهد داد، آیا پیام روشنی از کشور‌های منطقه دریافت کردید مبنی بر عدم حمایت یا مشارکت در این حملات؟ همچنین، ارتش کویت نیز در بیانیه‌ای مدعی شد که ایران حمله پهپادی به این کشور انجام داده است. می‌خواستم واکنش شما را نسبت به این ادعا بدانم. نیز گفت: ما عرض کردیم که به هیچ کشوری حمله نمی‌کنیم؛ ما در حال دفاع از خودمان هستیم. ضربات دفاعی ایران، علیه پایگاه‌ها و مبادی حمله به ایران است. من مدام تکرار می‌کنم که هیچ خصومت و عنادی با هیچ‌یک از کشور‌های منطقه نداریم و برای تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی آنها احترام قائل هستیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اما کشور‌های منطقه باید به مسئولیت‌های خود عمل کنند. شما به کویت اشاره کردید؛ برای مثال، نباید اجازه بدهند که قلمرو و امکانات آنها توسط آمریکا برای تدارک حمله علیه جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گیرد. ما واقعاً امیدواریم تجربه این پنج ماه، این درس را به همه داده باشد که تداوم حضور نظامی آمریکا در این کشورها، جز ناامنی، تفرقه و اختلاف بین کشور‌های منطقه، محصولی نخواهد داشت.

بقائی خاطرنشان کرد: ما نهایتاً به عنوان همسایگان دائمی، باید تصمیم بگیریم با ایجاد اعتماد متقابل و همکاری سازنده با یکدیگر، سازوکاری را ایجاد کنیم که تأمین‌کننده امنیت همه کشور‌های منطقه باشد.

ادعا‌های مقامات آمریکایی که هر از چندگانی کشور‌های دیگر را به کشور خود ملحق می‌کنند، مغایر بنیادین منشور ملل متحد

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ این پرسش که رئیس‌جمهور آمریکا در توییتی، موضوع گرینلند را مطرح کرده و پیش از این نیز مدعی الحاق کانادا شده بود. شما این روند را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ نیز گفت: اگر بخواهیم این موضوع را به‌عنوان یک الگو تحلیل کنیم، ظاهراً در حال بازگشت به دوران استعمار کلاسیک، حتی پیش از جنگ جهانی اول، هستیم؛ زمانی که برخی استعمارگران، با اتکا به مفاهیمی همچون «مسئولیت نژاد سفید»، کشور‌های دیگر را اشغال می‌کردند و منابع آنها را به غارت می‌بردند.

بقائی در ادامه تاکید کرد: قرار بر این بود که پس از دو جنگی که  اروپاییان بر جهان تحمیل کردند، جامعه جهانی مسیر دیگری را انتخاب کند. منشور سازمان ملل متحد بر مبنای نفی استعمار، نفی استفاده از زور در روابط بین‌الملل و احترام به حاکمیت کشور‌ها بنا نهاده شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: ادعا‌های مقام‌های آمریکایی که هر از چند گاهی، حتی صرفاً در قالب تصویر یا در شبکه اجتماعی ایکس، کشور‌های دیگر را به کشور خود ملحق می‌کنند، مغایر با همه اصول و قواعد بنیادین منشور ملل متحد و مهم‌ترین قواعد حقوق بین‌الملل است. جا دارد که همه کشور‌های عضو سازمان ملل متحد در این زمینه مسئولانه موضع بگیرند و مخالفت خود را با این روند اعلام کنند.