پخش زنده
امروز: -
رویکرد محلهمحوری و مسجدمحوری دولت چهاردهم
سخنگوی دولت گفت: هدف از رویکرد محله محوری و مسجد محوری این است که ظرفیت دولت، مسجد، مدرسه، مراکز سلامت، نهادهای محلی و خود مردم در کنار یکدیگر قرار گیرد تا مسائل هر محله دقیقتر شناخته و برطرف شود.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، فاطمه مهاجرانی درباره تأکید رئیسجمهور بر الگوی محلهمحوری و نقش مساجد در این طرح افزود: یکی از نکاتی که آقای رئیسجمهور از ابتدای دولت بر آن تأکید داشتهاند، این است که بسیاری از مسائل اجتماعی را نمیتوان صرفاً از مرکز و پشت میزهای اداری حل کرد. مسئله مردم در نهایت در یک جغرافیای مشخص، یعنی شهر، محله و خانواده خود را نشان میدهد و طبیعتاً بخشی از راهحل نیز باید از همان نقطه آغاز شود.
وی افزود: بر همین اساس، رویکرد محلهمحوری در دولت چهاردهم تلاشی برای نزدیکتر کردن نظام تصمیمگیری و خدمترسانی به زندگی واقعی مردم است.
به گفته او رئیسجمهور در ماههای گذشته بارها بر مشارکت مساجد، مدارس، مراکز سلامت، سازمانهای مردمنهاد و دستگاههای اجرایی در شناسایی و حل مسائل هر محله تأکید کردهاند.
وی اضافه کرد: مسجد در جامعه ایرانی سابقهای فراتر از یک کارکرد صرفاً عبادی دارد. در بسیاری از مقاطع تاریخی، مسجد محل شکلگیری ارتباطات اجتماعی، تعاون، رسیدگی به نیازمندان، آموزش و سازماندهی فعالیتهای مردمی بوده است. دولت میخواهد از همین سرمایه اجتماعی استفاده کند، نه اینکه ساختار تازه و موازی ایجاد کند.
مهاجرانی تصریح کرد: نگاه دولت این نیست که همه امور یک محله به مسجد سپرده شود یا مسجد جای دستگاه اجرایی را بگیرد. مسجد میتواند یکی از نقاط اتصال ظرفیتهای محله باشد؛ در کنار مدرسه، مرکز بهداشت، شهرداری، هلالاحمر، خیریهها، تشکلهای مردمی و سایر نهادهای موجود. اساس این الگو بر «شبکهسازی» ظرفیتهای موجود است، نه بزرگتر کردن دولت و ایجاد تشکیلات جدید.
رئیسجمهور نیز در تشریح این الگو تأکید کرده است که مسجد، مدرسه، مرکز سلامت و نهادهای مردمی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند و دولت بهتنهایی قادر به شناسایی و حل همه نیازهای جامعه نیست.
مهاجرانی گفت: وقتی درباره محلهمحوری صحبت میکنیم، اولین گام شناخت دقیق مسئله است. در یک محله ممکن است مسئله اصلی بازماندگی از تحصیل باشد، در محلهای دیگر سالمندی، فقر، بیکاری، آسیبهای اجتماعی یا دسترسی به خدمات سلامت مهمتر باشد. نسخه یکسان برای همه محلات الزاماً پاسخگو نیست.
وی افزود: هدف آن است که ظرفیتهای محلی بتوانند تصویر روشنتری از وضعیت مردم در اختیار داشته باشند؛ اینکه چه خانوادههایی نیازمند حمایتاند، چه کودکی از تحصیل بازمانده، چه بیماری به مراقبت نیاز دارد، چه ظرفیت اقتصادی یا اجتماعی بلااستفاده مانده و کدام مسئله با یک مداخله ساده محلی قابل حل است.
مهاجرانی ادامه داد: رئیسجمهور نیز در توضیح این سیاست به همین مصادیق اشاره کردهاند و گفتهاند در هر محله میتوان وضعیت نیازمندان، بیماران، دانشجویان، بیکاران و دیگر گروهها را شناخت و ظرفیتهای همان محله را برای کمک به حل مسئله فعال کرد.
سخنگوی دولت درباره اقدامات انجامشده نیز گفت: این طرح اکنون از مرحله ایده عبور کرده و در بخشهایی وارد فاز اجرایی شده است. براساس توضیح اخیر رئیسجمهور، نزدیک به ۱۰ هزار مسجد در چارچوب این رویکرد درگیر شدهاند و مراکز بهداشتی و مدارس نیز به این شبکه متصل شدهاند.
وی افزود: در استانها نیز این سیاست در حال پیگیری است. برای نمونه، استانداری تهران اعلام کرده است که در مرحله نخست ۷۰۰ مسجد در ۲۲ منطقه پایتخت برای ایفای نقش در مدیریت بحران و خدماترسانی محلی آماده شدهاند و زیرساختهایی برای آب اضطراری، تأمین برق، اسکان و تغذیه در نظر گرفته شده است.
مهاجرانی تأکید کرد: البته باید بین «هدف نهایی» و «اقدامات آغازشده» تفاوت قائل شویم. دولت نمیخواهد با اعلام اعداد و عناوین این تصور ایجاد شود که همه مسائل محلات حل شده است. ساختن یک شبکه اجتماعی کارآمد، ایجاد اعتماد و شکل دادن به مشارکت پایدار مردم فرآیندی تدریجی است.
سخنگوی دولت با اشاره به تجربه بحرانهای اخیر گفت: یکی از درسهای مهم این دوره این بود که در شرایط دشوار، شبکههای محلی میتوانند سرعت و کیفیت خدمترسانی را افزایش دهند.
رئیسجمهور نیز پس از تجربه جنگ اخیر، بر اهمیت «مشارکت سازمانیافته مردم» و نقش مساجد در این زمینه تأکید کردهاند.
وی افزود: در بحران نمیتوان همه امور را تنها از یک مرکز فرماندهی اداره کرد. هرچه شبکههای اجتماعی در سطح محله آمادهتر باشند، شناسایی نیازها، کمک به سالمندان و افراد آسیبپذیر، تأمین نیازهای اولیه و مدیریت شرایط اضطراری سریعتر و دقیقتر انجام میشود.
مهاجرانی در پاسخ به این پرسش که آیا تأکید بر مشارکت مردم به معنای انتقال وظایف دولت به جامعه است، گفت: به هیچوجه. مسئولیت دولت در تأمین کالاهای عمومی، آموزش، سلامت، امنیت، زیرساخت و حمایت اجتماعی قابل واگذاری نیست. مشارکت مردم قرار نیست پوششی برای عقبنشینی دولت باشد.
وی ادامه داد: اتفاقاً محلهمحوری میتواند دولت را پاسخگوتر کند، زیرا مسئله را از سطح کلی و آماری به سطح واقعی زندگی مردم میآورد. وقتی نیازهای یک محله بهصورت دقیق شناسایی شود، دستگاه اجرایی نیز باید روشنتر پاسخ دهد که برای حل آن چه کرده است.
سخنگوی دولت تأکید کرد: مردم در این الگو «نیروی اجرایی رایگان دولت» نیستند؛ شریک حل مسئلهاند. دولت نیز باید مسئولیت خود را بپذیرد، امکانات و دادههای لازم را فراهم کند و از ظرفیت جامعه برای تصمیمگیری بهتر استفاده کند.
مهاجرانی یکی از مهمترین وجوه این سیاست را تقویت سرمایه اجتماعی دانست و گفت: اعتماد صرفاً با سخن گفتن درباره اعتماد ساخته نمیشود. اعتماد زمانی شکل میگیرد که شهروند احساس کند دیده میشود، صدایش شنیده میشود و برای مسئلهای که در زندگی روزمره با آن مواجه است امکان پیگیری وجود دارد.
وی افزود: محله نزدیکترین سطح به تجربه زیسته مردم است. اگر بتوانیم در همین سطح سازوکار گفتوگو، همکاری و حل مسئله ایجاد کنیم، بهتدریج فاصله میان مردم و نظام اداری نیز کمتر میشود. به همین دلیل است که در برخی استانها نیز توسعه محلهمحوری بهعنوان مسیری برای افزایش سرمایه اجتماعی، شناسایی دقیقتر نیازها و تسریع در حل مسائل محلات دنبال شده است.
سخنگوی دولت در ادامه تأکید کرد: موفقیت این طرح یک شرط اساسی دارد؛ مسجد و هر نهاد محلی که در این فرایند نقش میگیرد باید بتواند همه مردم محله را ببیند.
مهاجرانی افزود: نگاه رئیسجمهور نیز به مسجد، نگاه به یک ظرفیت اجتماعی برای همبستگی و حل مسئله است. هدف این است که مردم بیشتر با یکدیگر کار کنند و دولت نیز بیشتر در کنار مردم قرار گیرد.
به گفته وی دولت چهاردهم محلهمحوری را بیش از آنکه یک پروژه اداری بداند، یک تغییر در شیوه حکمرانی میبیند؛ اینکه به جای اینکه همیشه از مردم بخواهیم برای حل مسئله به سمت ساختارهای مرکزی حرکت کنند، بخشی از ظرفیت حل مسئله را به نزدیکترین نقطه به زندگی آنها ببریم. اگر این سیاست درست، فراگیر و بدون نگاههای محدودکننده اجرا شود، مسجد، مدرسه، مرکز سلامت و مجموعه ظرفیتهای مردمی میتوانند در کنار دولت به شبکهای برای افزایش کیفیت زندگی، تقویت همبستگی و حل ملموس مسائل مردم تبدیل شوند.
نظر شما